Tìm hiểu Đạo Phật qua các câu hỏi 31–35 về linh hồn người đã khuất,

việc xua đuổi vong, công đức, mục tiêu vô ngã và các cõi tồn tại trong vũ trụ quan Phật giáo.

Phật PhápTác giả: Janna Quotes4 thg 9, 2026

Phật giáo cho người mới bắt đầu – Hỏi đáp câu 31–35 về linh hồn, công đức, vô ngã và các cõi

HỎI ĐÁP CĂN BẢN TỔNG QUAN VỀ ĐẠO PHẬT – CÂU 31 – 35

Câu hỏi số 31: CÓ NGƯỜI CHẲNG TIN CÓ VONG HỒN CỦA NGƯỜI ĐÃ MẤT, NHƯ THẾ CÓ PHẢI LÀ TÀ KIẾN HAY KHÔNG?

Đáp: Phật dạy trong các kinh điển Nikaya rằng không tin có thế giới vong linh (hóa sinh) là một tà kiến. Mà không cần phải đợi đến khi chết ta mới biết sự thật, bây giờ bình tĩnh suy nghĩ ta cũng hiểu, Chết đâu phải là chấm dứt tất cả, Chết chỉ là thay đổi trạng thái này sang trạng thái khác mà thôi. Trước khi chết, con người sống bằng thể xác vật chất này, sau khi chết, con người chuyển sang sống bằng linh hồn vô hình, đó là điều bình thường mà. Tuy nhiên, chính vì họ vô hình nên ta lãng quên họ, và sự lãng quên đó đã vô tình xúc phạm đến họ. Ta phải hiểu về họ bằng trí tuệ chứ không phải bằng cái nhìn của tai mắt vật chất, giống như ta phải hiểu về máy móc điện tử bằng trí tuệ chứ không thể nhìn thấy gì bằng mắt thường được nữa. Bây giờ nhiều camera có độ nhạy tốt đã thu được hình ảnh hồn ma nhiều nơi, càng giúp ta tin vào sự hiện diện của họ.

Ta nên hiểu về họ để có thái độ tôn trọng đúng mức, có cúng thức ăn cho họ để họ đỡ đói, vì có nhiều linh hồn bơ vơ đói khổ giống như người nghèo khổ trên thế gian này vậy. Họ vẫn có thể thụ hưởng thức ăn do ta cúng.

Ta cũng có thể đọc cho họ nghe các lời kinh đạo lý cao thượng như là món quà tinh thần dành cho họ.

Câu hỏi số 32: MỘT SỐ THẦY TU CHỦ TRƯƠNG TRẤN ÁP HỒN MA KHI GIA CHỦ PHÁT HIỆN CÓ VONG MA TRONG NHÀ, ĐIỀU ĐÓ ĐÚNG HAY SAI?

Đáp: Hồn ma có nhiều hạng, hạng có phước và hạng ít phước, cũng giống như con người vậy. Các hồn ma có phước thì có nơi ăn chốn ở đàng hoàng, còn các hồn ma ít phước thì vất vưởng đói khổ. Tâm lý các hồn ma cũng nhiều loại, có hồn ma hiền lành, có hồn ma hung dữ. Khi hồn ma bày tỏ các dấu hiệu cho ta thấy thì không có nghĩa là họ ác ý quấy phá, có khi họ muốn xin ta cho họ ăn, nhờ ta đọc kinh cầu nguyện giùm cho họ thoát khổ.

Tiếc rằng nhiều người đã hiểu nhầm, cứ phát hiện có dấu hiệu của hồn ma là lập tức mời thầy về trấn yểm trừ tà xúc phạm đến họ, gây oan trái với họ. Thật ra ta chỉ cần cúng thức ăn cho họ, tụng kinh cho họ nghe là họ hoan hỷ, có khi họ lại hỗ trợ mình trong đời sống.

Câu hỏi số 33: LÀM SAO BIẾT PHƯỚC MÌNH NHIỀU HAY ÍT?

Đáp: Ta mang theo nhiều Ác nghiệp quá khứ nên vẫn còn bị Nghiệp cũ chi phối chưa hết, còn Thiện nghiệp mới gieo trồng ở kiếp này thì chưa tựu thành quả báo nên ta không thấy rõ. Tuy nhiên, cả một đời làm phước, cố gắng giúp đỡ mọi người, trồng cây, đào giếng, sửa đường đi, sửa nhà cũ cho hàng xóm, xây nhà mới cho làng giềng, giúp các bé đi học, hỗ trợ chữa bệnh cho người nghèo, đóng thuế đầy đủ cho Nhà nước, giải thích cho mọi người về Luật nhân quả, khuyên bảo mọi người tu dưỡng đạo đức, kêu gọi mọi người biết thương yêu nhau… ta sẽ được tuổi già an vui, xem như được một phần phước hiện ra. Sau khi chết, sinh về cõi lành, nếu tái sinh làm người thì sẽ có thân phận cao quý.

Ta chỉ sợ kiếp này làm phước ít quá, kiếp này chưa chết mà phước đã hết khiến cho tuổi già khổ sở cô độc, chết rồi làm một vong linh cũng đói khổ, rất lâu mới có thể tái sinh vào thân phận hèn kém.

Câu hỏi số 34: TU HÀNH NHẮM ĐẾN MỤC TIÊU VÔ NGÃ NGHĨA LÀ SAO?

Đáp: Tất cả chúng sinh đều bị bản ngã chi phối. Bản ngã là cảm giác về một cái Tôi. Cái Cảm giác này chỉ là ảo giác, nhưng nó chi phối mọi tâm lý của con người. Bản ngã càng lớn thì con người càng trở nên mất đạo đức, càng tham lam, kiêu mạn, hung dữ, ích kỷ, ganh tị, tham vọng, hơn thua, tranh giành…
Hầu hết các bậc hiền triết đều dạy con người cố gắng hạ thấp bản ngã của mình để tăng trưởng được đạo đức. Bản ngã càng nhỏ thì con người sẽ giảm bớt tâm bất thiện, dễ dàng phát triển được các tâm lý đạo đức như Khiêm hạ, Từ bi, Rộng lượng, Hay bố thí, Nhường nhịn, Hiền lành, Nhẫn nhục…

Tuy nhiên, chỉ duy nhất Phật mới dạy về Vô ngã hoàn toàn bằng con đường Bát Chánh Đạo mà thiền định là cốt lõi để vượt khỏi chấp ngã. Vô ngã, hoàn toàn không còn Cái tôi, hoàn toàn không còn chấp ngã, chỉ còn một bản thể chung đồng bao la tự tại giữa muôn loài, đó chính là mục tiêu tu hành của đạo Phật.
Nếu rời khỏi mục tiêu Vô ngã, ta có cố gắng tu hành cũng không thể đạt được giải thoát, bởi vì Cái tôi chính là cái cọc cột trói ta lại trong luân hồi đau khổ. Nhưng cái Ta rất tinh vi, nhiều khi ta đạt được thiền định sâu xa, nó vẫn lừa ta, khiến ta kiêu mạn. Ngay cả khi ta sống rất tử tế, rất hay giúp đỡ mọi người, nó vẫn lừa ta, khiến ta tự hào vì những ưu điểm của mình. Thế nên, trong đời sống hàng ngày, phải là người rất thông minh trí tuệ mới có thể tránh được sự lừa gạt của cái Tôi bí mật nham hiểm đó.

Câu hỏi số 35: CÁC CÕI GIỚI TRONG TRỜI ĐẤT VŨ TRỤ ĐƯỢC PHÂN CHIA THẾ NÀO?

Đáp: Nếu chia theo Thành phần cấu tạo thì ta xem cõi Người và cõi Thú là cõi vật chất hữu hình, Visible Matter, còn các cõi Trời, cõi Thần, cõi Ma đói, cõi Địa ngục, là các cõi tâm linh siêu hình, Invisible Spirit.
Nếu chia theo Phước thì ta chia các cõi Thú, cõi Ma đói, cõi Địa ngục là cõi kém phước nhiều tội, còn cõi Người là cõi hỗn hợp giữa tội và phước, còn cõi Thần, cõi Trời là cõi có nhiều phước.

Nếu chia theo đặc điểm tâm sinh lý thì DỤC GIỚI bao gồm 6 cõi trời (từ cõi trời Tha hóa tự tại, cõi trời Hóa lạc, cõi trời Đẩu suất, cõi trời Diệm ma, cõi trời Đao lợi, cõi trời Tứ thiên vương), cõi Người, cõi Thú, cõi Ma đói, cõi Địa ngục. Đặc điểm tâm sinh lý của chúng sinh ở DỤC GIỚI là vẫn còn tính dục.

Cao hơn DỤC GIỚI là các cõi Trời SẮC GIỚI, Chư Thiên ở đây chỉ có hình hài rất to lớn chứ không còn Tính dục, bao gồm 18 tầng tất cả (liệt kê cũng rất dài). Nói là 18 tầng, nhưng thật ra được chia ra theo 4 mức độ thiền định từ Sơ thiền đến Tứ thiền. Ai tu đạt từ Sơ thiền trở lên thì khi bỏ thân cõi Người sẽ sinh lên cõi Trời Sắc giới.

Cao hơn SẮC GIỚI là cõi Trời VÔ SẮC GIỚI, bao gồm 4 tầng (liệt kê cũng dài), Chư Thiên ở đây chẳng còn dục tính đã đành, mà cả hình hài cũng không còn, chỉ có một tâm thức vô hình thanh tịnh.
Ta thấy Vũ trụ quan của Đạo Phật rất lớn lao thấu đáo cặn kẽ, chưa từng có một nhà đạo học nào khác có thể nhìn thấy được.

Tác giả:
Janna