Tìm hiểu các câu hỏi 6–10 về Phật giáo, sự công bằng, luật nhân quả,

nghiệp, phước đức và cách hành động của chúng ta có thể ảnh hưởng đến hoàn cảnh hiện tại và tương lai.

Lời Phật dạyTác giả: Janna Quotes25 thg 8, 2026

Đồ họa Hỏi Đáp 6–10 về Đạo Phật cho người mới, nền là hồ nước lúc hoàng hôn, hoa sen, dãy núi, cây xanh và lối đi thiền hành.

HỎI ĐÁP CĂN BẢN TỔNG QUAN VỀ ĐẠO PHẬT – CÂU 6 – 10

Câu hỏi số 06: SỰ CÔNG BẰNG ĐÓ GỌI LÀ GÌ?

Đáp: Sự công bằng đó nơi loài người gọi là Công lý, nơi cõi trời gọi là Thiên lý, khắp vũ trụ thì gọi là Chân lý, còn đạo Phật gọi là Luật Nhân Quả Nghiệp Báo, the Law of Karma.

Công lý do loài người lập ra thì không tuyệt đối vì có thể bị tác động bởi lợi ích riêng tư. Thiên lý của cõi trời thì gần như tuyệt đối vì chư thiên đã công tâm hơn, nhưng chư thiên vẫn còn tình cảm. Chân lý của vũ trụ, hay còn gọi là Luật Nhân Quả Nghiệp Báo thì tuyệt đối công bằng. Ai muốn tu dưỡng đạo đức thì phải tìm hiểu luật Nhân Quả công bằng này càng thấu đáo càng tốt.

Câu hỏi số 07: XIN CHO MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ SỰ CÔNG BẰNG CỦA LUẬT NHÂN QUẢ KARMA ĐỂ MINH HỌA RÕ HƠN?

Đáp: Ví dụ như ta đem tiền tặng cho người ác để người này có thêm cơ hội làm ác thì ta mang tội, và bởi cái tội này, sau này ta bị quả báo là không có tiền nữa, lại hay gặp những điều xui xẻo bất an. Ví dụ như ta đem tiền cho một người nghèo khổ khó khăn, không phải là người làm ác, chỉ là người trong cơn bứt ngặt thiếu thốn, ta được phước, và bởi cái công đức (*) này, sau này ta không bao giờ bị rơi vào tình cảnh khó khăn bứt ngặt. Ví dụ như ta đem tiền cho một người lương thiện, hay làm điều thiện, là một người sống có ích cho đời, ta sẽ được công đức lớn, và bởi vì công đức lớn này, sau này ta được quả báo là có nhiều tiền, cuộc sống gặp nhiều may mắn.

(*) công đức trong đạo Phật đề cập đến năng lượng tâm linh tích cực hoặc nghiệp được tích lũy thông qua những việc làm tốt, cư xử đạo đức, sự rộng lượng và các thực hành tâm linh. Công đức mang lại các điều kiện thuận lợi trong kiếp này và các kiếp sau, đóng góp vào tiến trình tâm linh của một người hướng tới sự giác ngộ.

Câu hỏi số 08: XIN CHO THÊM VÍ DỤ NỮA ĐI?

Đáp: Ví dụ như ta thấy đoạn đường hư lở, ta bỏ công lao, thời gian, tiền bạc ra để sửa chữa đoạn đường đó lại, mọi người đi lại được thuận lợi an toàn, đời sống của họ được cải thiện, thế là ta được phước. Nhờ cái phước đó, sau này mọi việc của ta được thuận lợi dễ dàng, cuộc đời ta được nhiều may mắn, ta thoát được nhiều tai nạn giao thông, ta dễ sở hữu nhiều phương tiện xe cộ.

Ví dụ như ta thấy nhiều học trò nhà nghèo thiếu thốn sách vở, đôi khi bụng đói đến trường, thế là ta giúp đỡ cho em đó tiền mua sách vở, lại cho thức ăn để đi học khỏi đói, em đó được học hành thành tài, thế là ta được phước. Sau này nhờ cái phước đó mà ta học hành giỏi giắn, gia đình no đủ, sự nghiệp thành công.
Ví dụ như ta hay nói những lời kêu gọi mọi người yêu thương giúp đỡ nhau, sau này ta không bị cô độc, lúc nào chung quanh cũng đầy ắp tiếng cười, cả khi qua đời cũng có nhiều người chung quanh. Ngược lại, nếu ta hay nói xấu người này người kia khiến cho mọi người nghi kỵ xa lánh nhau, sau này ta bị quả báo cô độc, chẳng ai thích ở gần mình, rồi cũng có khi chết một mình không ai hay biết.

Ví dụ như ta hay thán phục kính trọng người tốt, hay ca ngợi đức tính của người tốt, hay phụ giúp hỗ trợ người tốt, sau này tự nhiên tâm ta cũng xuất hiện các đức tính tốt như thế mà không phải tập luyện vất vả. Ngược lại, nếu ta ganh tị với người tốt, chê bai người tốt, cản trở người tốt, sau này tâm ta hư hỏng bởi ý nghĩ xấu tràn ngập, ta dễ làm điều sai trái rồi bị xã hội ruồng bỏ.

Câu hỏi số 09: CỨ CÀNG NGHE NHIỀU VÍ DỤ CÀNG THẤM, CÀNG HIỂU RÕ THÊM VỀ LUẬT NHÂN QUẢ, XIN VUI LÒNG CHO THÊM VÍ DỤ NỮA ĐI?

Đáp: Ví dụ như ta hay có ý nghĩ rằng mình cao quý, cao cấp, cao sang, xem thường người khác… thì tự nhiên từ từ mình rơi vào thân phận thấp kém, nhân cách thấp kém, đẳng cấp thấp kém, chẳng còn ai ưa mình. Nếu ta hay có ý nghĩ khiêm hạ, nghĩ rằng mình tầm thường thấp kém, rồi khởi tâm tôn trọng mọi người, thì tự nhiên từ từ ta lại tiến bộ, thông minh hơn, may mắn hơn, được mọi người quý mến hơn. Cái này giống như trong Phúc Âm chúa Jesus đã nói Ai chen lên sẽ bị đẩy xuống, Ai nhường nhịn bước lui sẽ được đẩy lên trên.

Ví dụ như ta mắc nợ mà không trả được, hay thọ ơn mà không đền đáp được, sau này ta dễ trở thành thuộc hạ của ân nhân để chịu sự sai bảo, để phải phục vụ mà trả nợ trả ơn ấy.

Ví dụ như ta biết được một kiến thức hay, không giữ lại cho riêng mình, đem chia sẻ cho nhiều người cùng biết, sau này ta sẽ tài giỏi thông minh cực độ, thậm chí có thể đạt được mức độ thiên tài.
Ví dụ như ta hay phụ giúp xây các công trình công cộng cho nhiều người tới lui thụ hưởng như trường học, bệnh viện, thư viện, công trình tôn giáo, nhà dưỡng lão… sau này ta được quả báo là có nhà cao cửa rộng.

Câu hỏi số 10: CÀNG NGHE VỀ CÁC VÍ DỤ NHÂN QUẢ CÀNG THẤY THÚ VỊ, PHONG PHÚ, VÔ HẠN. AI CÓ KHẢ NĂNG SẼ TỰ TÌM HIỂU SUY GẪM THÊM. XIN CHO HỎI, NGƯỜI BỊ TẬT NGUYỀN LÀ DO NHÂN GÌ?

Đáp: Một quả báo có thể do nhiều loại nhân khác nhau chứ không hẳn là từ một nguyên nhân duy nhất. Ví dụ như người bị què chân, có thể là do trước kia đào phá đường đi công cộng, hoặc có thể do trong chiến tranh đánh nhau với quân thù hay sử dụng biện pháp đánh gãy chân đối phương, hoặc có thể do ngày xưa đi săn bắn, sợ thú rừng chạy mất đã bẻ gãy chân chúng…. Ta khó biết chính xác một nhân nào đã gây nên quả báo đó, chỉ những bậc thánh đắc đạo mới biết được.

Ví dụ như bị mù, có thể do ngày xưa phá hủy mắt của ai đó, hoặc có thể do lấy mất ánh sáng nơi công cộng, có thể do giam giữ ai trong bóng tối quá lâu, có thể do nhìn thấy cảnh khổ của người khác mà giả vờ không thấy làm lơ bỏ qua để khỏi phải giúp đỡ….

Ví dụ như người bị câm, không nói được, có thể do ngày xưa hay cấm đoán không cho người khác được nói lên nguyện vọng chính đáng của mình, hoặc có thể do ngày xưa cắt lưỡi ai chăng, hoặc có thể do ngày xưa hèn nhát không dám mở miệng bảo vệ điều thiện…

Tác giả:
Janna