Janna Quotes

Janna Quotes

← Quay lại danh sách

Trong việc cư xử thì lời nói bên ngoài của ta là dương,

tâm địa bên trong là âm. Người tâm hiền lành sẽ nói ra những lời nhẹ nhàng, dễ nghe, âm tạo ra dương là vậy. Nhưng ngược lại, dương cũng dưỡng âm, tức là khi chúng ta cố gắng nói lời nói hiền lành thì tự nhiên tâm ta cũng hiền lành thêm một chút.

Janna QuotesTác giả: Janna Quotes20 thg 11, 2026
Sự cân bằng Âm Dương được thể hiện qua bộ rễ sâu rộng nuôi dưỡng một cây cổ thụ xanh tốt.

DƯƠNG HỖ TRỢ, BỒI BỔ LẠI ÂM

Đôi khi, cái dương cũng hỗ trợ, bồi bổ lại cái âm nhưng dương vẫn là cái phụ, âm mới là chính. Đây là nguyên tắc thứ hai.

Chúng ta có thể hiểu rõ điều này thông qua ví dụ về cây cối. Như ta đã nói, rễ cây là phần âm, có nhiệm vụ đưa nước và chất dinh dưỡng lên để nuôi cây. Đó là âm sinh ra dương. Nhưng ngược lại, lá cây cũng giúp hấp thu và chuyển hóa năng lượng từ ánh sáng mặt trời qua biểu bì lá bằng quá trình quang hợp rồi nuôi ngược lại bộ rễ, giúp bộ rễ lớn lên. Vì thế tuy âm sinh ra dương, nhưng dương cũng dưỡng âm.

Trong cơ cấu của một vật thể, khi mất một trong hai cái, âm hoặc dương thì cơ cấu đó sẽ sụp đổ. Tuy nhiên, cái âm có thể tự tồn tại không cần dương trong một thời gian khá dài. Còn cái dương mà không có âm thì sẽ nhanh chóng biến mất. Giống như trong cơ cấu một ngôi nhà. Nếu không có mái nhà thì móng nhà vẫn tồn tại, nhưng nếu không có móng nhà thì mái nhà sẽ lập tức sập xuống.

Hoặc trong cơ cấu tồn tại của cơ thể, vật thực ăn uống là dương, còn hơi thở vô hình là âm. Cả hai cái đều rất quan trọng cho cơ thể, nhưng ta vẫn có thể sống nếu nhịn đói bảy ngày, còn nhịn thở năm phút thôi là lập tức chết ngay.

Một ví dụ khác, khi chúng ta ra ngoài làm ăn thì kinh doanh là dương; vốn liếng, tài sản bí mật bên trong mà chỉ một mình ta biết là âm. Nhờ có vốn - cái âm nên ta mới bước ra làm ăn được, nghĩa là âm sinh ra dương. Những cái dương cũng dưỡng lại cái âm, tức là khi làm ăn có lợi nhuận, chúng ta lại tích lũy và tăng thêm nguồn vốn để kinh doanh tiếp.

Trong việc cư xử thì lời nói bên ngoài của ta là dương, tâm địa bên trong là âm. Người tâm hiền lành sẽ nói ra những lời nhẹ nhàng, dễ nghe, âm tạo ra dương là vậy. Nhưng ngược lại, dương cũng dưỡng âm, tức là khi chúng ta cố gắng nói lời nói hiền lành thì tự nhiên tâm ta cũng hiền lành thêm một chút.

Như trong bài giảng “Ở hiền gặp lành”, chúng tôi có căn dặn các Phật tử là: “Trong mỗi lời nói của chúng ta đều có cách nói dữ và cách nói hiền, khi chúng ta nhờ vả, phê phán, trách cứ hay căn nhằn ai cũng vậy, đều có hai cách: hiền và dữ. Hầu hết tất cả mọi người khi có chuyện trái ý nghịch lòng đều lựa chọn thái độ hung dữ, điều này có nghĩa là tâm ta dữ và ta bộc lộ ra ngoài cái dữ. Nhưng từ bây giờ, người Phật tử phải tập kềm chính mình lại, dù có trách cứ hay phản đối ai, ta cũng dùng thái độ, lời nói hiền lành, nhã nhặn. Và điều này sẽ chuyển ngược lại vào tâm ta, làm tâm mình hiền bớt lại”.

Cho nên mặc dù âm sinh ra dương, nhưng dương cũng dưỡng ngược lại âm. Vì vậy, có thể hiện tại ta chưa tốt lắm nhưng hãy cố bày tỏ thái độ bên ngoài yêu thương, tử tế, hiền lành. Dần dần cái yêu thương, tử tế, hiền lành ấy sẽ chuyển ngược vào tâm mình, làm mình tốt lên thật sự. Một người xuất gia cũng vậy. Có thể người đó chưa đắc đạo, nhưng khi vào đạo rồi, luật lệ trong chùa khiến người đó phải đi đứng nằm ngồi nghiêm trang, chỉnh tề như một bậc Thánh. Nhờ cái oai nghi bên ngoài đó bỗng nhiên thân tâm người này cũng được thúc liễm từ từ. Còn nếu để tự nhiên - tâm làm sao lộ ra hình tướng như vậy, thì ta sẽ thấy vị đó còn thô tháo, sơ suất nhiều. Như vậy luật lệ đã kiềm cái dương là oai nghi cử chỉ bên ngoài, để thúc liễm cái âm bên trong tâm lại.

Còn nhớ lúc chúng tôi mới xuất gia cũng được các thầy cho học luật, dạy kỹ lưỡng từng chút về oai nghi bên ngoài, trong đó có quy định là: không cho phép đánh hai cánh tay quá xa khi di chuyển. Lời các thầy dạy nên chúng tôi cũng vâng lời làm theo, nhưng thấy khó quá, bèn tìm một quý thầy lớn, hỏi:

  • Thưa thầy, khi đi mà hai tay phải kềm lại, không cho đánh đòn xa con thấy khó quá, nhìn vào cũng không tự nhiên nữa, giống như người máy vậy.

  • Đi mà đánh tay là không oai nghi, nhưng không đánh tay thì cũng khó, cho nên các thầy thường phải cầm theo cái gì đó, ví dụ như gậy hoặc nón lá để tay bớt đong đưa mà người khác nhìn vào vẫn thấy tự nhiên.

Rồi một lần khác, trong chùa có tổ chức một buổi lễ lớn, chúng tôi được các thầy phân công mắc điện và gắn loa. Công việc nhiều, gấp gáp mà lại chỉ có ít người nên nhiều khi chúng tôi phải chạy khắp chùa, có lúc phải chạy từ bếp qua chánh điện, rồi từ chánh điện băng xuống nhà Tổ.... Các thầy trông thấy, gọi chúng tôi tới rầy: “Việc có gấp mấy cũng đừng có chạy. Người xuất gia rồi mà cứ đâm đầu chạy qua chạy lại trông không giống ai. Phải giữ oai nghi...”. Lúc đó, chúng tôi cứ phân càng lớn thì cái dương sẽ phát triển càng tốt. Trong một cơ cấu, nếu âm lớn hơn dương thì cơ cấu ấy rất bền vững.

Ví dụ như một ngôi nhà, nếu cái móng lớn hơn ngôi nhà thì ngôi nhà đó rất bền, còn nếu móng nhà nhỏ, mà ngôi nhà lớn thì ngôi nhà đó rất yếu và có nguy cơ sụp đổ. Trong cơ cấu của sự sống con người cũng vậy, nếu người nào có âm mạnh hơn dương thì người này khỏe, sống tốt. Còn người nào dương mạnh hơn âm thì rất yếu, có thể bị bệnh bất cứ lúc nào. Nhiều người đặt câu hỏi: Vậy khi người ta chết là âm hay dương?

Rất nhiều người bị nhầm lẫn về điều này. Họ cho rằng chết là âm mà sống là dương. Sự thật không phải vậy. Như chúng tôi đã đề cập ở phần đầu tiên, âm và dương đều là sự tồn tại, đều là sự hiện hữu, nhưng cái nào tiềm tàng là âm, cái nào bộc lộ là dương. Còn cái không tồn tại, không hiện hữu thì không nói âm dương nữa. Trong mạch lý Đông phương cũng quy định rõ là: hễ rờ vào mạch mà âm dương tất là người đó đã chết, không còn âm, cũng không còn dương nữa. Do đó, chúng ta cần xác định lại: chết là hết âm dương, chỉ có sống mới có âm dương. Trong đó, âm là sự sống tiềm tàng, dương là sự sống bộc lộ.

Xét trên cơ thể con người thì sự sống bộc lộ gồm xương thịt, mạch máu v.v... có thể nhìn thấy được, còn sự sống tiềm tàng là phần khí vô hình lưu thông trong kinh huyết, không nhìn thấy được. Bên Tây y không chú trọng vào triết lý âm dương nên khi cơ thể con người nhiễm bệnh, người ta chỉ chú trọng chữa trị vào phần dương, chỗ nào bị bệnh thì chữa ngay chỗ đó và lập ra những y lý dựa trên những cái nhìn thấy được. Ví dụ hễ đau đầu là mở não ra xem có bệnh gì hoặc có bệnh là cho uống thuốc để tác động vào mạch máu, vào xương, vào thịt v.v... Hay hễ tim bị nghẽn mạch thì mổ ra, thông mạch vành lại. Tức là cứ nhằm ngay chỗ bị đau mà chữa.

Còn bên Đông y mà nghe nói bị nhức đầu, choáng váng hay đau tim thì lại chữa dưới gan thận gì đó. Vì Đông y cho rằng cái gốc của bệnh nằm ở dưới gan thận nên khi chúng ta tìm cách bổ cái gốc dưới đó thì bệnh sẽ hết. Người Đông phương còn cho rằng, ngoài sự sống của gân cơ, mạch máu và các bộ phận mà chúng ta nhìn thấy được, cơ thể con người còn có sự sống tiềm tàng của tâm linh. Từ đó, họ khám phá được hệ thống kinh huyệt và chữa trị bằng cách châm cứu, tác động vào khí lực đang chạy trong kinh huyệt vô hình trên cơ thể. Hoặc như phương pháp chữa bệnh bằng nhân điện chẳng hạn. Khi dùng phương pháp này, người chữa bệnh sẽ để bàn tay vào người bệnh rồi truyền điện lực qua để tăng thêm sự sống vô hình và làm cho người đó bớt bệnh.

Có thể nói, Đông y rất chú trọng vào cấu trúc âm lực tiềm tàng của cơ thể. Một thầy thuốc Đông y từng chia sẻ với chúng tôi rằng các vị thuốc theo lý luận của Đông y rất khác với Tây y. Khi Tây y đưa thuốc vào cơ thể con người, họ lý luận rằng chất đó sẽ vào máu, vào ruột và sẽ tác động như thế nào. Còn bên Đông y thì lại quan tâm đến việc thuốc đó sẽ chạy vào kinh huyệt nào. Nghĩa là Đông y dùng thuốc hữu hình nhưng không tìm cách tác động vào cái hữu hình mà lại tác động vào cái vô hình. Và đúng là người ta được chữa khỏi bệnh thật. Đây cũng là một điểm hết sức độc đáo của Đông y.

Âm dương tương khắc

Chúng ta thường nghe câu âm dương tương khắc. Vậy trong trường hợp nào âm - dương tương khắc nhau?

Ví dụ giữa rễ cây với lá cây mà không có thân cây làm trung gian giao tiếp thì không có lợi cho nhau, vì một cái cần đất và nước, một cái lại cần ánh sáng. Hoặc như nước với lửa, nếu không có trung gian là nồi nước cách ly thì nó sẽ dập tắt nhau. Nhưng nếu có một cái nồi làm trung gian thì lửa làm nước sôi cho ta dùng, mang lại lợi ích cho ta.

Do đó ta hiểu âm dương tương khắc nghĩa là nếu âm dương tiếp xúc trực tiếp, không có trung gian thì khắc nhau.

Âm dương hấp dẫn nhau
Âm và dương còn có tính hấp dẫn nhau. Ví dụ như người nam thích người nữ, người nữ thích người nam. Trong gia đình, thường cha hay thương con gái mà mẹ thì hay thương con trai. Đây là một tâm lý hết sức bình thường.

Tuy nhiên, đối với những người tu đã đạt được tâm thanh tịnh thì họ tìm về được chỗ âm dương không phân và không còn bị cuốn vào sự hấp dẫn giữa nam - nữ nữa. Khi tâm thanh tịnh, tự nhiên ta không còn bị phân biệt kia là người nam, đây là người nữ. Nhờ đó ta bớt sự ưu ái giữa những người khác phái.

Trong âm có dương trong dương có âm

Đối với cơ thể con người thì đầu là dương mà chân là âm. Cái đầu bị nóng gọi là cực dương, thiếu âm, tức là trong dương mà không có âm nên sự chuyển hóa sẽ bắt đầu sai lầm. Vì theo nguyên tắc thì âm dương phải giao hòa, hỗ tương lẫn nhau, âm phát sinh dương và dương giúp đỡ lại âm. Nếu âm - dương tách rời nhau thì đó là sự suy thoái. Do vậy, nếu cái đầu đã là dương mà lại còn nóng nữa thì nó đang tách rời khỏi âm, tức là người đó đang bệnh.

Còn chân là âm, nếu chân lạnh là quá âm, hoặc âm đang tách khỏi dương, người này cũng đang bệnh. Cho nên, trong y lý Đông phương, người có đầu mát mà bàn chân nóng là người khỏe mạnh. Âm dương có sự hỗ tương qua lại với nhau là như vậy.

Trong cấu trúc của vũ trụ cũng tương tự - trong âm có dương và trong dương có âm. Ví dụ, bụng và ngực ta là dương, nhưng trên cái dương này lại có một mạch thâu tóm các kinh dương, gọi là mạch Nhâm. Mạch Nhâm khởi đầu từ huyệt Hội Âm (giữa hậu môn và bộ phận sinh dục) đi ngược lên bụng qua giữa vùng mu, giữa bụng, giữa ngực, giữa cổ rồi kết thúc ở huyệt Thừa Tương (môi dưới). Từ huyệt Thừa Tương có những mạch chạy vòng quanh môi, vào lợi (nướu) rồi liên lạc với mạch Đốc tại huyệt Ngân Giao.

Mạch Đốc chạy từ huyệt Dương Cương phía trên hậu môn thẳng dọc lên huyệt Bách Hội ở đỉnh đầu, rồi đến huyệt Thủy Câu (chính là Nhân Trung), và cuối cùng kết thúc ở huyệt Ngân Giao trong khoang miệng. Tại vị trí này, mạch Đốc và mạch Nhâm giao nhau. Vì thế khi đặt lưỡi ở hàm trên chúng ta đã làm mạch Nhâm và mạch Đốc tiếp giáp với nhau, tạo thành một vòng tròn khép kín trong toàn cơ thể. Đây là một nguyên tắc quan trọng trong khí công.

Mạch Đốc cai quản phần dương, Mạch Nhâm cai quản phần âm của cơ thể. Đạo gia coi mặt trước thân là âm, phía sau là dương, bởi vậy mạch Nhâm ở phía trước còn mạch Đốc ở phía sau thân thể. Hai mạch Nhâm, Đốc tượng trưng cho vòng tuần hoàn của thiên nhiên, của vũ trụ. Những người tu theo đạo Tiên coi đây là một điều thiêng liêng nên họ phải tìm cách khai thông hai mạch Nhâm, Đốc bằng nhiều phương pháp quyết liệt.

Thực ra, hai mạch Nhâm - Đốc sẽ được khai thông nhờ tác động của âm lực. Nghĩa là khi tâm ta thanh tịnh, hai mạch này sẽ được khai thông.

Ở lòng bàn chân, chúng ta có huyệt Dũng Tuyền ở giữa hai lòng bàn chân là huyệt dương, gọi là trong âm có dương. Còn trên đỉnh đầu là dương, lại có huyệt âm là Bách Hội. Nhiều người còn tranh cãi là huyệt Bách Hội chưa hẳn âm hay dương, nhưng sự thật nó vẫn âm tính nhiều hơn.

Tính tương đối
Âm dương có thêm một tính chất nữa là tương đối.

Ta gọi âm dương có tính tương đối vì nó tùy theo đối tượng mà ta so sánh. Khi ta so một đối tượng với một đối tượng khác (ta tạm gọi là A) thì nó là dương, nhưng khi so sánh với B thì nó lại là âm.

Giống như trên cơ thể của chúng ta, khi ta so sánh da với thịt thì da dương hơn thịt. Nhưng nếu so sánh tổng quát hơn thì cả da, thịt đều dương hơn xương, vì xương nằm ở bên trong. Còn nếu so sánh trong tủy nữa thì tủy lại âm hơn.

Hãy bắt đầu mọi việc từ cái gốc

Trong việc phòng ngừa và chữa trị bệnh, tác động vào phần trên của cơ thể như đầu, mặt, ngực không hay bằng tác động vào dưới lòng bàn chân hoặc vào lưng bởi vì hai phần đó là âm. Cho nên khi một người bị trúng gió người ta không bao giờ cạo ở mặt mà chỉ cạo ở lưng. Hoặc chúng ta bấm vào lòng bàn chân cũng làm cơ thể khỏe.

Phần lưng hay lòng bàn chân là phần khuất kín, khó thấy nên nó thuộc âm và chính vì âm nên nó chứa đựng sức khỏe của chúng ta. Ai học về Đông y đều biết rằng những huyệt quan trọng của con người đều nằm ở lưng, đó là lý do mỗi khi bị bệnh chúng ta cứ bấm huyệt, cạo gió ở lưng sẽ hỗ trợ rất nhiều cho sức khỏe.

Hầu hết bệnh đều do bị mất cái âm. Ví dụ như bây giờ chúng ta bị sưng, sưng là dương vì nó phình ra dễ thấy. Mà tại sao cái dương phình ra, vì không có cái âm kéo lại, tức là cơ thể đang bị nóng ở đâu đó. Ông bà mình dùng chữ nóng - mát rất là hay. Cho nên thay vì xúc thuốc ở chỗ sưng, ông bà mình lại cho uống thuốc mát gan, mát thận, rồi từ từ chỗ sưng tấy đó sẽ xẹp xuống, không cần phải dùng kháng sinh.

Nghĩa là chúng ta cứ chú ý vào những cái thuộc về âm thì coi như mình đã nắm được phần thắng, phần quan trọng.

Nếu để ý chúng ta sẽ nhận ra rằng hầu hết các vị thuốc bắc đều là rễ cây, các vị thuốc từ lá cây rất ít. Bởi củ, rễ thuộc về âm và cái âm này sẽ bồi bổ cho cái âm trong cơ thể. Người xưa cho rằng khi bị bệnh chúng ta phải xem cái gốc của căn bệnh đó nằm ở đâu và khi chữa phải chữa vào cái gốc, bồi bổ cho cái gốc mạnh lên thì cơ thể sẽ tự hồi phục. Vì vậy hầu hết thuốc bắc để chữa bệnh đều lấy từ củ rễ, còn lá và trái cây sẽ bổ cái dương cho ta. Những thường thì các thầy thuốc giỏi đều chú ý chữa cái gốc chứ ít khi nào chữa cái ngọn tạm thời.

Trong thuật phong thủy cũng vậy. Người ta tin rằng khi phần mộ của tổ tiên được an táng vào nơi đắc địa thì con cháu của dòng họ sẽ được phát đạt, thịnh vượng, thăng quan, tiến chức. Họ lý luận rằng phần mộ là âm, còn con cháu là dương, nếu phần âm phát thì phần dương sẽ phát theo. Người xưa rất tin vào điều này, đến nỗi xuất hiện một câu tục ngữ nói rằng: “Không mả đỏ à làm nên” nghĩa là nếu ông bà không có được cái mả tốt thì con cháu không thể phát đạt, thành công được.

Ai đã từng đọc cuốn Nam Hải Dị Nhân của Phan Kế Bính sẽ thấy mỗi khi viết về những danh tài của Việt Nam từ xưa tới nay, trong bất cứ câu chuyện nào ông cũng kể về địa lý: nhân tài đó có gốc tổ tiên được chôn ở đâu nên con cháu mới phát đạt, vinh hiển như thế. Vì âm phần là cái tạo ra dương thịnh. Người xưa tin vào phong thủy một cách tuyệt đối như vậy.

Ngày nay, nhiều người vì quá tin phong thủy nên trở thành mê tín. Họ lấy phong thủy để lý giải cho những điều may mắn hay xui rủi đến trong cuộc đời mình. Có nhiều người cứ chạy vay để tìm thầy phong thủy, sửa chỗ này, đập chỗ kia v.v... làm sao cho có được phong thủy tốt nhất. Họ tin rằng làm như vậy thì mọi chuyện đến với họ mới hanh thông, tốt đẹp. Và ta chưa biết được kết quả đến với họ có tốt đẹp như mong muốn hay không, chỉ biết rằng chính họ đang tạo điều kiện cho người khác trục lợi. Còn bản thân họ vừa mất mát tiền của, vừa làm phiền lòng đến những người xung quanh mình.

Giáo lý đạo Phật không phủ nhận phong thủy địa lý bởi thực chất phong thủy cũng không nằm ngoài quy luật Nhân quả. Rất nhiều hiện tượng, sự vật xung quanh ta là dấu hiệu của một quả báo nào đó xuất phát từ những điều ta đã làm trong quá khứ. Và những người làm nghề thầy bói hay thầy phong thủy là những người có thể dựa vào những dấu hiệu đó mà đọc cho ta những lời tiên đoán trong tương lai.

Còn theo quan điểm của luật Nhân quả, sự thành công bên ngoài cũng là do cái âm, nhưng không phải âm phần, bởi âm phần thuộc về kết quả, tức là một dấu hiệu của luật Nhân quả. Cái gốc thực sự ở đây là âm đức, hay còn gọi là công đức đời xưa. Chính những công đức lành mà ta làm được ở quá khứ đã đem lại sự thành công ngày hôm nay chứ không phải do tài năng hiện tại. Nếu không có công đức thì dù có tài năng, ngoại hình đẹp hay khả năng nói chuyện cuốn hút, ta cũng không thể thành công được. Đó là quy luật của nhân quả.

Ví dụ như việc lấy hạt đậu xanh làm giá. Khi cho đậu xanh vào ủ, mấy ngày sau, hạt đậu ấy mọc thành cọng giá. Cọng giá đó thực chất là rễ, là cái âm. Sau đó, hạt mầm mới tách ra làm đôi thành hai lá đầu tiên, tức là cái dương. Như vậy rễ mọc ra trước, lá mọc ra sau. Đó vừa là một nguyên lý tự nhiên, nhưng cũng vừa là một bài học cho chúng ta trong cuộc sống: Khi ta phát triển sự nghiệp hay xây dựng một điều gì, hãy bắt đầu từ phần âm, phần gốc rễ, phần khó thấy trước, chứ đừng chăm chăm xây dựng phần ngọn.

Cũng vậy, khi xây một ngôi nhà, người thông minh luôn tính toán làm sao để cái móng thật kiên cố, có vậy ngôi nhà mới bền vững, không bị nứt, đổ.

Giống như thời kháng chiến chống Pháp, những nhà lãnh đạo cách mạng Việt Nam muốn mưu cầu độc lập cho dân tộc đã không ngừng xây dựng, phát triển một lực lượng tình báo lớn mạnh, bao gồm những chiến sĩ trung dũng kiên cường, độc lập sáng tạo, bí mật khôn khéo, xứng đáng là “tai, mắt” tin cậy của Đảng và Nhà nước. Binh pháp nói: Biết mình, biết địch, trăm trận đều thắng. Muốn biết địch, thì phải có tình báo giỏi. Nhờ có lực lượng tình báo tài tình hoạt động trên mọi lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế, khoa học kỹ thuật, văn hóa xã hội,... nên Việt Nam đã giành được độc lập và thống nhất được giang sơn, tạo nên những kỳ tích oai hùng cho lịch sử dân tộc.

Còn những tổ chức chỉ vội vàng xây dựng lực lượng bề nổi, nay đánh đầu này, mai đánh đầu kia mà không có lực lượng tình báo đứng phía sau thì đều bị Pháp đập tan hết. Do họ không xây dựng phần âm trước mà chỉ chú trọng vào phần dương nên cuối cùng đều bị thất bại.

Tương tự nếu chúng ta muốn xuất gia tu hành, hãy xây dựng phần âm - công đức trước, đừng quan trọng hình tướng bởi nó là phần dương, là cái ngọn phía sau. Nhiều người mới vào chùa đã vội xin cạo tóc xuất gia, mang hình thức tu sĩ trong khi phước còn ít, đạo hạnh chưa sâu. Tức là họ đã xây dựng phần dương trước. Những người như thế thường chẳng tu được bao lâu là hoàn tục mất. Ngược lại, cũng có những người phát được tâm xuất gia nhưng vào chùa họ chỉ xin được công quả, làm những công việc tay chân như nấu ăn trong bếp, dọn dẹp góc vườn, nhà vệ sinh v.v... Không ngờ qua nhiều năm, công đức tăng trưởng, đạo hạnh thấm nhuần, đến lúc chín muồi, được thầy tổ cho xuất gia thì họ sẽ tu bền vững, thành công cả đời luôn.
Hãy nhớ một cọng giá mọc rễ thật to trước rồi hai mầm lá nhỏ xíu mới dần dần mọc sau. Đối với mọi việc trên đời cũng vậy, khi làm bất cứ việc gì, hãy làm phần gốc trước, củng cố cái gốc cho vững rồi mới làm tới phần ngọn sau. Khi quan sát mọi vật thể khác, chúng ta cũng sẽ thấy điều tương tự. Nếu một vật có phần âm lớn thì vật đó sẽ tồn tại rất lâu. Ngược lại nếu vật nào có phần âm quá nhỏ so với phần dương thì nó sẽ nhanh chóng tàn lụi. Ví dụ chúng ta nhìn thấy cây ớt dù rất to nhưng chùm rễ chỉ là một nhúm nhỏ, nên cây ớt chỉ sống chừng một năm hai năm. Còn nhìn sang những cây cổ thụ ta lại thấy bộ rễ cắm rất sâu, đi rất dài dưới lòng đất. Như cây bồ đề chẳng hạn, rễ của nó có thể chạy xa 50 thước, 100 thước. Và chính vì bộ rễ quá lớn, lớn hơn cả tàng cây nên những loại cây đó sẽ tồn tại dường như là vĩnh viễn.

Đối với con người cũng vậy, nếu phần ta giấu kín càng lớn thì sự nghiệp càng dễ thành công. Người xưa có dặn thế này: 5 âm, 1 dương, nghĩa là cái gốc phải gấp 5 lần cái bộc lộ bên ngoài. Ví dụ như mình có 6 triệu, ai hỏi mình chỉ nói có 1 triệu thôi, giấu lại giùm 5 triệu, như vậy nó bền bỉ hơn. Luôn luôn cái hay, cái tốt mình giấu lại bên trong, không có bộc lộ ra ngoài.

Có nhiều bậc cha mẹ khi chết đi chỉ để cho con cái gia tài bên ngoài như nhà cửa, xe cộ thì ta tin chắc rằng chẳng bao lâu nữa sự nghiệp của người đó sẽ tiêu tan, gia tài để lại cũng sẽ bán hết. Vì những tài sản đó đều là cái dương. Ngược lại, bậc cha mẹ nào để lại cho con một số vốn bí mật cộng thêm những kinh nghiệm, đạo đức trong đời sống và làm ăn thì đứa con đó rất thành đạt và ổn định.

Tương tự, khi ta nói chuyện với một người mà chỉ nghe họ khoe khoang về thân phận: “nhà tôi giàu thế này, tôi quen với ông nọ bà kia v.v...” thì ta biết ngay người này đang bộc lộ cái dương nhiều. Mà hễ dương nhiều thì không bền. Thường là họ hay nói dối, không thể chơi lâu và chính bản thân họ cũng không sống thọ, sự nghiệp rất dễ sụp đổ. Còn nếu ta chơi với ai mà họ rất ít nói về bản thân mình, chỉ đến khi sống lâu với nhau ta mới hiểu được họ thì phải biết rằng người này rất vững vàng, sâu sắc. Nếu ta kết tình với họ thì họ sẽ ất chung thủy, trung thành và tình cảm giữa ta với họ rất sâu đậm, lâu dài. Lý do là bởi vì phần âm của họ lớn quá, hơn cả phần dương nên bên trong họ đầy tài năng, đức độ mà không khoe khoang.

Giống như chúng ta xây cái nhà lầu 3 tầng mà cái móng chỉ chịu lực được 3 tầng thì cái nhà đó không tồn tại lâu được. Vì tới lúc nào đó cần phải xây lên 5 tầng, chúng ta sẽ phải đào hết cái nhà lên để làm lại móng. Nhưng nếu ta xây cái nhà 3 tầng mà cái móng chịu được tới 10 tầng thì sau này khi muốn xây cao thêm ta không cần đập phá gì nữa vì cái gốc đã quá lớn rồi.

Hãy luôn nhớ rằng, nếu trong một vật thể mà cái dương lớn quá, lớn hơn cái âm thì vật thể đó không tồn tại lâu được. Do đó, lúc nào chúng ta cũng phải bồi đắp phần âm cho nhiều, lớn hơn nhiều lần so với phần dương thì ta mới giữ gìn mọi điều trong cuộc sống mình được tốt đẹp, bền vững.

Tác giả:
Janna

Bài viết liên quan :

Âm Là Nguồn Gốc Của Dương: Tầm Quan Trọng Của Phần Ẩn Giấu

Hãy Để Tâm Hồn Tràn Đầy Đạo Đức

Đạo Lý Từ Những Điều Bình Dị – Tìm Thấy Phật Pháp Trong Cuộc Sống

Bạn Nhìn Thấy Điều Gì? – Nhận Ra Phật Pháp Trong Cuộc Sống

Im Lặng Nhưng Hùng Biện: Chân Thành, Trí Tuệ Và Không Cố Chấp

Kỹ Thuật Thiền Cơ Bản: 5 Bước Quan Trọng Để Thực Hành Thiền

Hướng Dẫn Ngồi Thiền: Phương Pháp Và Cách Thực Hành

Thiền Định, Trực Giác Kinh Doanh Và Trí Tuệ Không Tham Lam

Hỏi Đáp Thiền Định 101–105: Bảy Giác Chi, Tam Minh và Lục Thông