Janna Quotes

Janna Quotes

← Quay lại danh sách

Nỗi đau khổ của chúng sinh trong luân hồi tích lũy từ vô lượng kiếp

còn nhiều hơn nước biển trên khắp trái đất này cộng lại. Khi mới đến với đạo, ta tưởng câu nói này chỉ là sự cường điệu. Con người có khóc cũng chỉ vài giọt rồi thôi, làm sao có thể so với nước biển cả mênh mông được? Nhưng nếu hiểu đạo sâu, ta mới thấy các vị Thánh đã nói cực kỳ chính xác. Mỗi người chúng ta khóc một chút nhưng trải qua hết kiếp này tới kiếp kia, cộng lại bao nhiêu giọt nước mắt của hàng tỷ tỷ con người qua vạn vạn kiếp luân hồi thì thực sự nhiều hơn nước của biển cả. Nước mắt là tượng trưng cho nỗi đau khổ của chúng sinh. Và nỗi đau khổ đó không gì có thể chứa hết được.

Janna QuotesTác giả: Janna Quotes16 thg 11, 2026
Khung cảnh đêm mưa lạnh với một người đang chiêm nghiệm cuộc sống, tượng trưng cho trí tuệ, lòng từ bi và sự giác ngộ.

EM NHÌN THẤY GÌ

Trong cuộc đời chúng ta đã từng chứng kiến vô số điều. Biết bao lần ta nhìn trăng lên, biết bao lần ta nhìn mưa rơi, biết bao lần ta nhìn sóng biển chơi vơi, biết bao lần ta chứng kiến những phận đời cay đắng,... nhưng mỗi người mỗi suy nghĩ khác nhau. Người có đạo lý thì nhìn thấy đạo lý, người không có đạo lý thì có thể đã suy nghĩ sai để rồi cuốn trôi mãi theo dòng đời...

BẢN CHẤT TÂM HỒN TA HIỆN LÊN QUA SUY NGHĨ

Trong đêm lạnh lẽo, trời chợt đổ cơn mưa rào. Ta thấy gì sau những hạt mưa?

Nhạc sĩ Đức Huy viết bài “Tiếng Mưa Đêm” để nói lên nỗi lòng thổn thức nhớ người yêu:

Cũng một đêm mưa, chúng tôi đã viết nên bài nhạc:
Đêm nay mưa rơi không ngơi khắp đất trời
Mưa bay qua đây ai hay như tiếng reo đầy ắp những cơn mơ
Ấm áp riêng chốn này
Thương ai thân đọa đày
Lạc loài đi đó đây.
Ai mơ một mái nhà
Đêm mưa ngồi co ro
Nước cuốn qua góc hè
Đường vắng thưa vài xe.

Bài nhạc có tên: “Tiếng mưa đêm”, đại ý là trong đêm mưa rơi lạnh lẽo ngoài kia, có những người không có một mái nhà, một tổ ấm để quay về nương náu. Người nào may mắn được chút phước thì có một ngôi nhà ấm áp để che mưa che nắng, nhưng ở đâu đó trên thế giới này, còn rất nhiều người đang chịu khổ vì không có một mái ấm che thân. Sự day dứt đó khiến chúng tôi viết lên bài nhạc với mong muốn trong cuộc đời tạm bợ vô thường này, con người biết yêu thương nhau, cố gắng giúp đỡ nhau từng chút để thế gian không còn ai phải lạnh lẽo trong những đêm mưa gió như vậy.

Đời là đêm mưa lạnh lẽo rồi
Đừng để cô đơn làm cuốn trôi
Dù bàn tay ta còn bé nhỏ
Nguyện cùng chia nhau từng nỗi lo...

Cũng trong đêm mưa ấy, người nhạc sĩ nhớ đến người yêu cũ, về những kỷ niệm trước đây của hai người và viết lên bài hát để nói lên sự nhớ mong da diết của mình. Vậy còn chúng ta thì sao, trong đêm mưa ta nhớ ai, ta nghĩ về điều gì, và ta mong ước gì? Mong ước đó là cho bản thân mình hay cho người khác?

Cùng là một cảnh giống nhau nhưng suy nghĩ của mỗi người lại không giống nhau. Trong cuộc sống này cũng vậy, trước những sự vật, sự việc, hiện tượng như nhau nhưng mỗi người có một suy nghĩ khác nhau, bởi vì bản chất tâm hồn mỗi người mỗi khác. Cảnh vật bên ngoài chỉ là sự gợi ý để lộ ra bản chất trong tâm mỗi người. Bản chất đó được phản ánh qua suy nghĩ, lối sống, cách ứng xử của chúng ta.

Đề tài “Em Nhìn Thấy Gì?” trùng tên với một bài nhạc mà chúng tôi từng viết:
Em cảm thấy gì khi nhìn bình minh lên
Khi tia nắng ban mai soi hồng từng ánh mắt?...

Qua bài nhạc chúng tôi muốn gửi gắm tới mọi người rằng: Mỗi điều chung quanh ta đều có thể gợi lên một đạo lý cao thượng. Nếu có Phật Pháp ta sẽ nghĩ những điều cao thượng, tích cực, đúng đạo lý. Chỉ sợ lòng ta không có đủ đạo lý, ta sẽ nhìn bao điều trên đời với ý nghĩ sai bậy, hoặc sẽ không thấy hết được vấn đề.

Lúc Đức Phật còn tại thế, có lần Người dùng thần thông của mình đưa một vị Sadi A-la-hán lên đỉnh ngọn núi cao. Đó là Sadi Tissa. Ngài chứng A-la-hán khi mới là một Sadi bảy tuổi, và phong thái, đạo hạnh của ngài rất phi phàm. Bằng thiên nhãn của một vị Phật và một vị A-la-hán, dù đứng trong lục địa của Ấn Độ, hai vị có thể nhìn suốt ra tới biển cả mênh mông ngoài vịnh Ấn Độ. Và Đức Phật hỏi vị Sadi: “Con nhìn thấy gì nơi biển cả bao la?”

Ngài Tissa trả lời: “Bạch Thế Tôn! Con nhìn thấy biển bao la và con hiểu rằng nước mắt của chúng sinh còn nhiều hơn nước của biển cả”.

Con yêu quý cùng ta lên đỉnh núi
Con nghĩ gì khi nhìn thấy đại dương?
Bạch Thế Tôn – Đấng Từ Phụ phi thường
Con đã thấy muôn nẻo đường sinh tử
Dòng nước mắt của chúng sinh tuôn đổ
Còn nhiều hơn nước biển cả mênh mông
Còn nhiều hơn trăm con suối nghìn sông
Nỗi đau khổ là vô cùng không kể.

Tức là nỗi đau khổ của chúng sinh trong luân hồi tích lũy từ vô lượng kiếp còn nhiều hơn nước biển trên khắp trái đất này cộng lại. Khi mới đến với đạo, ta tưởng câu nói này chỉ là sự cường điệu. Con người có khóc cũng chỉ vài giọt rồi thôi, làm sao có thể so với nước biển cả mênh mông được? Nhưng nếu hiểu đạo sâu, ta mới thấy các vị Thánh đã nói cực kỳ chính xác. Mỗi người chúng ta khóc một chút nhưng trải qua hết kiếp này tới kiếp kia, cộng lại bao nhiêu giọt nước mắt của hàng tỷ tỷ con người qua vạn vạn kiếp luân hồi thì thực sự nhiều hơn nước của biển cả. Nước mắt là tượng trưng cho nỗi đau khổ của chúng sinh. Và nỗi đau khổ đó không gì có thể chứa hết được.

Rồi khi nhìn đất trời mênh mông, Đức Phật lại hỏi: “Khi nhìn thấy đất trời mênh mông như vậy con nghĩ gì, con hiểu gì?”

Ngài trả lời: “Bạch Thế Tôn! Khi nhìn thấy địa bao la như vậy, con biết rằng không có nơi nào là không có thân xác của chúng sinh đã vùi ở dưới đó”.

Con yêu quý cùng ta nhìn muôn phía
Con nghĩ gì trước đại địa bao la?
Bạch Thế Tôn – Đấng Giác Ngộ sâu xa
Con đã thấy từng bụi bờ đất cát
Con đã thấy từng núi xanh đồi bạc
Không chỗ nào thiếu xác của chúng sinh
Trong luân hồi dẫn dắt bởi vô minh
Ai có biết bao lần mình đã chết.

Qua vô lượng kiếp, mỗi tấc đất đều có thân xác xương thịt của chúng sinh từ loài người đến loài thú chôn vùi đầy bên dưới. Câu nói này không hề cường điệu. Nhưng nếu ngài Tissa chưa nói thì ta nghĩ không ra, ta nhìn không thấy. Nhìn trời đất bao la ta chỉ thấy đất xanh, triền non, bãi cỏ, hoa thơm, rừng thẳm v.v... Nhưng với con mắt đạo lý của một bậc A-la-hán, ngài thấy mỗi tấc đất đều chứa đựng thân xác của chúng sinh. Chúng sinh sanh ra, già đi rồi chết, cứ chìm trong luân hồi tái sinh mãi. Nhưng trong dòng luân hồi vô tận đó có mấy người ý thức được nỗi đau khổ để khát khao tìm cầu giác ngộ, để rồi một ngày kia vượt khỏi luân hồi sinh tử, hay chỉ tìm vui trong từng ngày từng tháng tạm bợ này? Giành được một đồng của ai thì vui mừng, mất đi một đồng nào thì đau khổ. Có mấy ai thanh thản đi qua niềm vui nỗi buồn của cuộc đời vì biết rằng đời là như vậy?

Có một người vợ đau khổ khóc lóc vì phát hiện chồng ngoại tình. Cô khóc lóc quá nên một vị thầy mới khuyên: “Những chuyện như thế này đầy cả thế giới nên ta phải khôn ngoan giữ tâm hồn mình an vui, thanh thản mà đi qua, chứ đừng vì những điều đó mà đau khổ.”

Cũng vậy trên cuộc đời này khi thì ta bắt gặp niềm vui, khi lại phải đối diện với nỗi buồn. Niềm vui và nỗi buồn cứ đắp đổi theo nhau, mà những vui buồn đó đều làm ta xao động bất an cả. Nên người hiểu đạo, khôn ngoan là người biết giữ lòng mình thanh thản đi qua những điều đó. Khi gặp chuyện đáng lẽ phải vui ta không cần vui, thì khi gặp chuyện buồn ta cũng không bao giờ phiền não. Và ta cũng hiểu rằng luân hồi sinh tử cứ vô tận tiếp nối, nên mục đích thực sự của chúng ta không phải là chuyện vui buồn lặt vặt trong cuộc sống này nữa, mà phải đi tìm sự giác ngộ giải thoát thật sự.

Trong cuộc sống có biết bao nhiêu điều xảy ra để cho ta nhìn và suy ngẫm, chỉ vì không suy ngẫm được nên đạo lý mới không lớn dậy trong lòng mình. Ngài Tissa nhìn mọi vấn đề đều thấu đáo, đều thành đạo lý, còn ta nhìn không ra, thấy không tới bởi trong lòng ta chưa sẵn có đạo lý mà thôi. Bài hát “Em nhìn thấy gì” là một chút tâm sự của chúng tôi, mà cũng phần nào giống với lời dạy của ngài Sadi qua cuộc đối thoại với Đức Phật: Mỗi điều trong cuộc sống này đều hiện ra đạo lý, chỉ là ta có nhìn thấy hay không mà thôi.

Như có một vị thiền sư từng nói:
“Nhất thiết pháp vô phi Phật Pháp
Nhi ngã bất liễu tùy vô minh lưu”.
Tức là:
“Tất cả Pháp đều là Phật Pháp
Nhưng con đã không hiểu mà trôi theo dòng vô minh”.

Bất cứ điều gì đều có thể dạy cho ta đạo lý, nhưng chỉ vì nhìn không ra nên chúng ta đã bị trôi mất theo dòng đời.

Tác giả:
Janna

Bài viết liên quan:

Im Lặng Nhưng Hùng Biện: Chân Thành, Trí Tuệ Và Không Cố Chấp

Từ Bi Và Nghiêm Khắc Trong Đạo Phật: An Nhiên Nhưng Tinh Tấn

Khiêm Nhường Như Cỏ, Nhỏ Bé Như Quả Sung, Dũng Cảm Như Chiến Binh

Chúng Ta Nhận Được Ân Nghĩa Mỗi Ngày – Sống Biết Ơn Và Đền Đáp

Nợ Nần Là Gánh Nặng Cho Tâm Hồn – Trí Tuệ Sống Không Nợ Nần

Hướng Dẫn Ngồi Thiền: Phương Pháp Và Cách Thực Hành

Kỹ Thuật Thiền Cơ Bản: 5 Bước Quan Trọng Để Thực Hành Thiền

Thiền Định, Trực Giác Kinh Doanh Và Trí Tuệ Không Tham Lam

Hỏi Đáp Thiền Định 81–85: Năm Triền Cái, Chánh Niệm Và Nhập Lưu