Khi nhìn thấy những dòng sông trôi về biển ta thấy cái gì đó chung
đồng nơi đại dương bao la. Mỗi con sông như bỏ quên mình để hòa tan vào biển lớn, góp nước trăm sông cho biển cả mênh mông. Và trong cộng đồng quốc gia dân tộc hay trên hành tinh này, nói lớn hơn là cả vũ trụ bao la, mỗi người chúng ta chỉ là một cá thể rất nhỏ. Ta đừng giữ cái riêng của mình nữa mà hãy tìm về cái chung đồng lớn lao vĩ đại đó. Hãy bỏ đi những cái riêng tư để xây tình sông núi xinh. Đó là những sự gợi ý. Nếu tâm ta có sự tỉnh giác, đạo lý tự hiển lộ mà ta không cần suy luận.

ĐẠO LÝ TỪ NHỮNG ĐIỀU BÌNH DỊ
Ta thấy gì khi nhìn một chiếc lá rơi?
“Đêm Côn Sơn” nhà thơ Trần Đăng Khoa nghe thấy:
Ngoài thềm rơi cái lá đa
Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng.
Còn người đệ tử Phật thì thấy đạo lý vô thường. Thân xác này dù hôm nay có khỏe mạnh cường tráng hay mang một vẻ đẹp mặn mà thì cũng đến lúc tóc bạc, lưng còng, da nhăn, răng rụng... rồi có ngày cũng phải lìa cõi đời ra đi. Mọi thứ trên đời này cũng vậy. Dù có một khởi đầu đẹp đẽ, nhưng rồi sẽ có ngày kết thúc, chấm dứt, tàn tạ.
Ta thấy gì khi nhìn một người mẹ bồng con nhỏ?
Ngoài việc biết rằng đứa bé sẽ lớn lên, mưu sinh vất vả, sẽ già sẽ bệnh sẽ chết theo lẽ thật của cuộc đời, thì ta còn thấy ít nhất hai điều:
Thứ nhất là tình mẫu tử. Đứa con là sản phẩm của tình yêu đôi lứa, nó mang máu huyết, mang tình yêu thương của mẹ và do người mẹ dứt ruột đẻ ra nên tình mẫu tử là thiêng liêng, sâu đậm vô cùng. Thậm chí có những bà mẹ thương con hơn chính bản thân mình. Tình thương đó là một bản năng tự nhiên của con người.
Thứ hai là đứa bé xuất hiện trên cuộc đời này sẽ đem đến rất nhiều hy vọng cho mọi người. Khi đứa trẻ được sinh ra, không ai biết nó sẽ là người như thế nào: Nó sẽ ngoan ngoãn hay hư hỏng, nó sẽ hiếu thảo hay ngỗ nghịch, nó sẽ tài năng hay vô dụng?... Và vì không biết nên mọi người hy vọng ở nó rất nhiều.
Nhưng sự thật là không phải đứa trẻ nào cũng thực hiện được tất cả những điều mà người xung quanh gửi gắm. Nhiều đứa lớn lên không ngoan mà lại quậy phá. Hoặc có đứa không học hành đỗ đạt mà lại kém dở để cha mẹ phải lo suốt cuộc đời... Bởi một đứa trẻ sinh ra còn mang theo nghiệp quá khứ của mình. Chính nghiệp quá khứ này sẽ góp phần rất lớn quyết định tương lai của nó.
Mỗi điều trong cuộc sống đều cho ta những đạo lý để suy ngẫm. Chỉ có điều nếu ta không có trí tuệ, không có đạo lý thì ta nhìn mọi điều đều ngu ngơ, thờ ơ và đơn sơ, rồi ta cứ sống vô minh và trôi theo dòng đời – “tùy vô minh lưu”. Để có thể nhìn thấy được đạo lý trong từng điều nhỏ nhặt của cuộc sống này, thì tâm ta phải tràn đầy đạo lý và phải tu hành rất sâu sắc. Nếu có trí tuệ thì tất cả Pháp đều là Phật Pháp. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần hết sức cảnh giác vì: Mọi điều trên đời đều có thể gợi cho ta đạo lý, nhưng nếu ta dùng suy luận của mình để tìm ra đạo lý thì lại là sai. Đó là động tâm và vọng tưởng. Còn khi tâm ta thanh tịnh trong thiền định, trong quán chiếu Vô ngã thì đạo lý sẽ tự nhiên hiển bày. Vì thế, chúng ta phải tinh tấn tu tập thiền định rồi mới thấy được đạo lý trong mọi điều nhỏ nhặt.
“Em nhìn thấy gì trong hạt sương rơi?”
Điều gợi ý là hạt sương rơi xuống, nắng lên thì sương tan. Kiếp người cũng mong manh vô thường giống như vậy: “Mong manh kiếp người theo từng giọt nắng mới”. Hiểu điều đó để ta biết bình thản vượt qua mọi nỗi buồn niềm vui cuộc đời mà đi tìm cái gì đó cao thượng hơn.
“Em nhìn thấy gì, sông trôi về biển lớn?
Đó là:
Bỏ hết những riêng tư, chung làm con sóng xanh
Người hãy đến bên nhau, xây tình sông núi xinh.
Khi nhìn thấy những dòng sông trôi về biển ta thấy cái gì đó chung đồng nơi đại dương bao la. Mỗi con sông như bỏ quên mình để hòa tan vào biển lớn, góp nước trăm sông cho biển cả mênh mông. Và trong cộng đồng quốc gia dân tộc hay trên hành tinh này, nói lớn hơn là cả vũ trụ bao la, mỗi người chúng ta chỉ là một cá thể rất nhỏ. Ta đừng giữ cái riêng của mình nữa mà hãy tìm về cái chung đồng lớn lao vĩ đại đó. Hãy bỏ đi những cái riêng tư để xây tình sông núi xinh. Đó là những sự gợi ý. Nếu tâm ta có sự tỉnh giác, đạo lý tự hiển lộ mà ta không cần suy luận. Rồi những buổi chiều nhìn sương khói bay ta nghĩ gì? Nhìn áng mây trôi ta nghĩ điều gì? Mỗi người hãy tự tu tập để chiêm nghiệm ra đạo lý từ những hình ảnh đẹp đẽ, thơ mộng ấy.
Ta thấy gì khi nghe những tiếng chim lạc loài trong đêm?
Vùng rừng núi thường có nhiều loài thú cư ngụ.
Ai sống ở rừng có thể đã nghe tiếng chim kêu thảng thốt, tiếng vạc kêu sương, tiếng cú tìm mồi trong đêm vắng... Mỗi khi màn đêm buông xuống, lẽ ra tất cả mọi loài phải được về nơi tổ ấm của mình, nhưng không, vẫn có những chúng sinh lại phải lận đận đi kiếm ăn. Vì thế, mỗi lúc nghe thấy những tiếng kêu trong đêm như vậy, chúng ta lại thấy chạnh lòng biết bao.
Cũng vậy, trong cuộc sống này có những phận đời, có những con người vào giờ phút đáng lẽ được nghỉ ngơi thì lại phải bươn chải vất vả, bởi nghiệp của chúng sinh muôn trùng sai biệt. Vì vậy, chúng ta ước mong tất cả mọi người sống trên đời đều cố gắng tạo phước thật nhiều để làm chỗ dựa cho chính mình. Ta ước mong muôn loài vượt lên khỏi thân phận thấp hèn tầm thường, được làm người có đầy đủ phúc duyên, biết tu tập để có ngày giác ngộ.
Trên đời này không có một chỗ dựa nào chắc chắn cả. Cha mẹ mình rồi cũng sẽ mất, tiền bạc sẩy tay là hết, nhà cửa làm ăn thất bại là phải bán. Có những người hứa yêu thương ta, suốt đời thề non hẹn biển nhưng rồi đã có lúc phụ bạc ta để đi tìm duyên mới. Chỗ dựa thực sự chính là cái phước của chính mình. Phước đã chi phối, quyết định tất cả cuộc đời của mỗi chúng sinh. Vì vậy trong cuộc sống này, mỗi người phải cố gắng tạo phước rất nhiều, đừng bao giờ khờ dại sống mà chỉ biết hưởng thụ cá nhân. Khi được ai cho tặng, được người phục vụ, được cung kính... là điều đáng lo, bởi tất cả đều cấn trừ vào công đức vốn có của mình cả. Chỉ khi nào chúng ta đem tài năng, sức lực của mình ra hy sinh, phục vụ cho cộng đồng thì đó mới là điều đáng mừng.
Ví dụ như có một ngôi chùa, mỗi dịp đại lễ Phật Đản, Vu Lan, hay lễ Phật Thành Đạo,... là hàng vạn đồng bào Phật tử khắp nơi trên cả nước kéo về dự hội. Quá nhiều người dự lễ như thế thì cũng phải có một đội ngũ hùng mạnh chuyên làm công tác hậu cần phục vụ lễ. Trong số những Phật tử đó có những người rất giàu có, ở nhà được người hầu kẻ hạ, vậy mà khi lên chùa họ cúi mình xuống bưng cơm, bưng nước, dọn vệ sinh phục vụ cho mọi người. Không những thế, họ còn rất tích cực trong các công tác xã hội: Giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn, giúp các em học sinh nghèo có điều kiện đến trường, hay cần mẫn vệ sinh bãi biển, dọn đường phố dưới trời nắng gắt, hay lặng lẽ đắp từng ổ gà trong đêm sương,... Nhiều người ví von họ là những đại gia “lâm than”, lên chùa là “cũng dọn vệ sinh như đầy tớ” nhưng “sống đời giản dị chẳng cao sang”.
Bởi đạo lý cho họ sự bình an, diệt trừ chấp ngã để sống vì tất cả. Nguồn đạo lý của Phật cho họ tình thương yêu con người, cho họ lý tưởng sống cống hiến phụng sự hết mình mà không chấp công, để từ nơi họ, hạnh phúc lan tỏa đến mọi nẻo đường. Họ vừa tu hành, vừa mang trọn vẹn tình thương và tinh thần trách nhiệm của người đệ tử Phật đến với cuộc đời. Những điều đó tạo nên một đạo Phật thực tế, sống động, ích lợi với cộng đồng. Và công đức của những con người làm nên những điều đẹp đẽ đó là không nhỏ. Chính những công đức mà họ đã gây tạo sẽ giúp cho họ có được niềm vui và chỗ nương tựa bền chắc mãi về sau.
Hoặc nhiều cặp vợ chồng sau khi kết hôn đều mong muốn sinh con. Ban đầu thì đứa con là sản phẩm và là niềm vui của tình yêu đôi lứa. Nhưng khi nó dần lớn lên thì người cha, người mẹ trở nên vất vả hơn vì phải lo cho con cái nhiều hơn. Cha mẹ nào cũng hy vọng đến khi già yếu thì con cái sẽ chăm sóc lại cho mình. Mà cũng bởi tình thương máu mủ ruột rà, cũng bởi niềm hy vọng con cái là chỗ dựa cho mình mà cha mẹ chấp nhận vất vả, hy sinh tất cả cho con cái. Nhưng trên thực tế, chúng ta đã bắt gặp không ít trường hợp dù đông con đông cháu mà vẫn phải chịu cảnh hiu quạnh lúc tuổi già.
Như câu chuyện về một bà mẹ có năm người con. Bà có bao nhiêu tiền đều bị các con lừa lấy hết, có một miếng đất thì bị lừa bán để chia. Còn một ngôi nhà thì năm anh em cũng lừa bán nốt. Giữ được chút tiền ít ỏi cuối cùng chúng cũng lừa lấy luôn. Bà phải ra ngoài đường ăn xin. Năm đứa con không ai chịu nuôi bà dù tất cả đều có công ăn việc làm ổn định. Bà mẹ thương con, chắt chiu được chút gì cũng dành chia cho năm đứa con, vậy mà chúng còn lừa gạt bà, rồi cuối cùng đẩy bà phải ra đường với đôi bàn tay trắng, phải chịu tuổi già cô độc. Có thể bà mắc nợ gì năm người này, hoặc quá khứ bà đã làm điều gì sai trái, tổn phước nặng nề nên phải chịu quả báo đau khổ như thế. Nhưng ta thấy đúng là lòng người thật dễ bội bạc. Nên chúng ta đừng khờ dại mà đặt lòng tin vào con người nhiều quá, mà phải hiểu rằng phước mới chính là chỗ dựa vững chắc cho cuộc đời chúng ta. Nếu không có phước thì ta không còn chỗ dựa nữa.
Nhiều người đã lo sợ rằng không có con rồi không biết sau này sẽ sống ra sao? Nhưng nhìn vào những sự thật đầy rẫy trong cuộc đời về sự bội bạc, vô nghĩa của con cái, chúng ta hiểu rằng đừng nên trông chờ vào con cái, mà hãy cố gắng làm phước thật nhiều. Chính cái phước đó mới làm chỗ nương tựa cho chính mình.
Có một thời gian, chúng tôi ở một mình trong nghĩa địa. Bên ngoài nghĩa địa là một ông già sống cô độc, không con cháu, không người thân. Thấy ông đã già lại cô độc nên chúng tôi cố gắng lo cho ông, nhưng vì ông là người khó tính nên chúng tôi cũng không lo được gì nhiều. Mỗi buổi sáng, ông đến khu khách sạn Palace nhặt hoa rơi về phơi khô để bán lấy tiền, và khi rảnh rỗi chúng tôi cũng đi nhặt cùng để ông được về sớm. Chỗ ông không có điện, chúng tôi kéo điện qua cho ông dùng; những lúc ông bệnh, chúng tôi chăm sóc cho ông và thường để ý xem nếu ông cần gì thì giúp v.v... Rồi đúng vào một dịp Tết, ông ngã bệnh nặng đến qua Tết thì mất. Chúng tôi lo hậu sự cho ông chu đáo: làm đám tang, làm lễ hỏa táng rồi gửi hũ cốt của ông vào thờ trong một ngôi chùa.
Có một điều lạ là trước đây ông từng kể về việc làm phước của mình. Trong những ngày Tết, ông thường vào bệnh viện tặng quà và chăm sóc cho những người bệnh không có người thân mà cũng không về nhà được. Ông làm điều đó trong nhiều năm như vậy. Và nhân quả trở lại rất rõ. Ông bệnh nặng vào đúng lúc Tết, mà quả trở lại rất rõ. Ông bệnh nặng vào đúng lúc Tết, mà cũng đúng dịp đó có chúng tôi ở cạnh chăm sóc cho ông đến khi ông qua đời. Dù có nghiệp cô độc, nhưng ông cũng có phước vì cứ tới ngày Tết đi chăm sóc cho người bệnh. Chính cái phước đó khiến ông được chăm sóc vào những ngày cuối đời, và chính cái phước đó là chỗ cho ông nương tựa.
Chúng ta thấy, phước mới chính là chỗ dựa của ta chứ không phải con cái hay người thân. Như quý thầy cô đi tu rồi cũng vậy, tuy không có con cái nhưng vào chùa biết tạo phúc, biết tu hành thì khi lớn tuổi, già yếu tự nhiên có mái chùa để nương tựa.
Thế nên, chỉ nghe tiếng vạc kêu thôi mà hiểu được bao nhiêu điều trong cuộc sống này. Nghe tiếng vạc kêu trong đêm ta thấy thân phận chúng sinh sai biệt về phước. Và nhờ có đạo lý mà ta thấy được rằng: Phước mới là chỗ nương tựa cho chính mình.
Ta thấy đạo lý gì khi chứng kiến người nông phu ân cần chăm sóc con vật nuôi của mình?
Những cơn gió mùa Đông Bắc tràn về làm cả miền Bắc chìm trong giá buốt. Ví dụ ta đi qua một cánh đồng, thấy một người nông dân lấy rơm, lấy củi chất thành từng đống để sưởi ấm cho những con trâu con bò của họ, nếu không thì lạnh quá chúng sẽ bị chết cóng. Trước cảnh đó, ta thấy được đạo lý gì?
Khi đốt củi sưởi ấm cho bò, có thực sự là người nông dân thương con bò của họ hay không? Thực ra tuy hành động là đốt lửa để chăm sóc cho bò nhưng không phải vì họ thương nó mà vì thương chính mình. Con bò có giá trị rất lớn đối với người nông dân. Nếu nó chết, xẻ thịt bán thì không được bao nhiêu tiền. Nên phải để nó sống, cho nó cày ruộng, rồi nó sinh sôi nảy nở ra nhiều con nữa thì mới có giá trị. Nhìn hành động thì ta thấy như người nông dân thương bò lắm. Nhưng thời gian sau, khi con bò tới tuổi phải bán đi thì họ sẵn sàng đập đầu, cắt cổ mổ thịt nó đem bán lấy tiền. Con người ta kỳ lạ như vậy, tàn nhẫn như vậy!
Từ hình ảnh người nông phu đốt lửa cho bò, ta suy ra tình đời cũng vậy. Lúc nào đó có người đến nói với ta những lời ngọt ngào, chăm sóc, tử tế, yêu thương ta hết mực thì đừng vội tin rằng họ thương mình. Tình đời vốn đổi trắng thay đen và mau phai bạc. Có thể họ đang yêu thương, chăm sóc ta như người nông phu đang yêu thương con bò của họ! Biết đâu một ngày nào đó, họ sẵn sàng trở mặt, quay lại bán đứng, mạt sát, mưu hại ta cũng không chừng. Mà trên đời thì quá nhiều chuyện như vậy rồi. Nên đối với con người “Ai ta cũng thương nhưng không phải ai ta cũng tin”. Còn đối với những tình cảm, những ân nghĩa mà mọi người dành cho thì ta trân trọng, biết ơn nhưng đừng lệ thuộc, đứng ý lại, đừng kiêu ngạo hay chấp trước vào đó.
Điều này làm chúng ta nhớ đến câu chuyện về vua Pasenadi (Ba Tư Nặc) và hoàng hậu Mallika (Mạt Lợi) thời Đức Phật. Tuy xuất thân từ giai cấp lao động bình thường nhưng hoàng hậu Mallika mang vẻ đẹp duyên dáng của cô thôn nữ, lại rất khôn ngoan sâu sắc nên vua rất thương bà. Trong cuộc sống, từng cách đối nhân xử thế của bà đều tinh tế, xử lý mọi việc đều khôn ngoan nên vua rất nể phục và càng thương bà nhiều hơn.
Có câu chuyện kể: Trong lúc vua và hoàng hậu đang ngồi thân thiết, vua thành thật nói:
- Ta là vua nên ta có nhiều thê thiếp, nhưng thật sự trong những thê thiếp đó thì ái khanh là người ta thương nhất. Còn ái khanh?
Bà trả lời: - Dạ, thần thiếp cũng thương bệ hạ nhất trên đời!
Vốn khôn ngoan, không muốn làm vua tự ái nên bà không dám nói không thương vua nhất. Vua đang vui thích thì bà nói lại:
- Nhưng mà, nếu bệ hạ không giận thì cho thần thiếp nói lại cho đúng hơn.
- Nàng cứ nói thật.
- Thật sự là thần thiếp thương thần thiếp nhất.
- Sao kỳ vậy? Mình mà lại thương mình nhất?
- Thật sự trên đời này, nếu ta có thương ai thì chẳng qua cũng chỉ vì người đó có thể đem lại hạnh phúc cho mình. Cũng vậy, vì hoàng thượng đem cho thiếp giàu sang, vinh quang, hạnh phúc nên thiếp mới thương. Còn nếu hoàng thượng là kẻ ăn mày thì thần thiếp đâu có thương.
Vua ngẫm nghĩ thấy có lý nhưng sao phù phàng ký cục quá, nên ông đem câu chuyện đó hỏi lại Đức Phật. Phật xác nhận lời của hoàng hậu Mallika là chính xác. Sự thực, con người chỉ thương chính mình. Nên khi ta nhìn thấy người nông phu đốt lửa sưởi ấm cho con bò thì hiểu rằng tình đời thật sự là đen bạc. Trên cuộc đời này, không có tình thương yêu chân thật. Ta chỉ thương ai vì người đó đem lại hạnh phúc, lợi ích cho bản thân mình mà thôi.
Công chúa Thiên Thụy (Trần Quỳnh Trân) là chị gái của vua Trần Nhân Tông. Bà là người có công lớn trong việc khai khẩn đất hoang, lập điền trang trồng cấy lương thực, quy tụ dân cư làm ăn sinh sống... Sau này bà cũng đi xuất gia và trở thành Ni sư nổi tiếng... Thượng hoàng Trần Nhân Tông bấy giờ là Trúc Lâm đại sĩ, đang tu trên núi Yên Tử hạ sơn đến thăm chị gái. Vua ứng khẩu đọc bốn câu thơ:
Thế số nhất túc mặc
Nhân tình luồng hải ngạn
Ma cung hỗn quản thậm
Phật quốc bất thắng xuân.
Thế số nhất túc mặc túc là kiếp người chỉ nằm trong hơi thở. Hơi thở lạnh rồi thì cõi đời chấm dứt. Nhân tình luồng hải ngạn – tình của con người đối với nhau sự thật chỉ là những dòng lệ rơi, coi vậy chứ đen bạc, không phải thủy chung đậm đà hạnh phúc gì lâu. Ma cung hỗn quản thậm – cung ma rất ồn náo. Chỉ có Phật quốc bất thắng xuân – cõi Phật xuân rạng ngời.
Thế nên “Cõi Phật là cõi xuân”. Khi đến chùa có Phật từ bi, có nguồn đạo lý để con người thương yêu nhau, có quý thầy cô tu hành chân chính, mọi người vui với nhau thì ta hiểu mình đang đến cõi xuân. Còn cũng có cây hoa lá, đào mai đua nở, cảnh thì xuân mà con người thù ghét nhau thì đó vẫn không phải cõi xuân. Cõi xuân nằm trong lòng người, trong tình người, nằm trong cõi Phật. Cõi Phật chứa được cả cõi xuân, bởi vì nơi cõi Phật con người yêu thương nhau bằng tâm vị tha vô ngã, không đòi hỏi, không điều kiện. Vì vậy, còn giây phút nào được ở bên mái chùa, được ở trong cõi Phật, còn giây phút nào giữ tâm hồn an tĩnh, đạo đức, yêu thương là giây phút đó ta đang ở cõi xuân hạnh phúc, bởi vì “Phật quốc bất thắng xuân”. Nên thấy ông nông phu chăm con bò kỳ thực ông thương chính ông thôi chứ không phải thương gì con bò. Và tình đời tình người cũng không khác gì mấy.
Hiểu như vậy ta càng yêu quý Phật Pháp, bởi Phật dạy ta một tình thương vô điều kiện, không toan tính. Khi thương ai, ta chỉ mong mình có thể thương họ mãi và họ sẽ yêu thương được những người khác. Ta chỉ mong họ đền đáp lại tình thương của mình bằng cách đem cuộc sống, tài năng, đạo đức của họ làm lợi cho đời, đem thương yêu của họ chan rải cho nhiều người, mà không cần họ phải quay lại thương mình. Đó mới là tình thương chân chính, đúng đắn.
Lần đó có vị thầy đang nhập thất trong một cốc vắng. Tới mùa nắng hạn thì giếng bị cạn nước, phải vét giếng mới có nước để dùng. Vét giếng thì không thể làm một mình mà phải có hai người, một người xuống dưới đào và một người kéo lên trên. Lúc thầy đang băn khoăn thì chợt thấy có hai cậu bé cũng trạc 17 - 18 tuổi, mặt mày khôi ngô đi vào làm rẫy. Thầy gọi lại:
- Mùa nắng này hết nước. Thầy thuê tụi con, tụi con vét giùm thầy cái giếng cho có nước xài.
Thế rồi hai anh em đào giếng trong một ngày. Hỏi ra mới biết, không ngờ hai cậu bé đều học giỏi, ngoan ngoãn, nhưng vì hoàn cảnh gia đình nghèo khó nên phải từ miền Trung trôi dạt vào Nam để làm thuê sống qua ngày. Thế là thầy lục hết trong túi xem còn bao nhiêu tiền đưa hết cho hai anh em:
- Thầy trả công cho tụi con.
- Thầy cho chúng con nhiều quá. Công lao động trong một ngày của tụi con không nhiều như vậy.
Vị thầy nói: - Con đừng bận tâm. Thầy biết gia đình con khó khăn. Tụi con hãy xem như đây là chút tình thương của thầy. Sau này thành công tụi con hãy yêu thương những người khác. Đó là tụi con đã nhớ tới thầy.
Nói như vậy rồi hai anh em có vẻ cảm động và lấy số tiền một cách vui vẻ. Lúc đó hai anh em đã nghe lời thầy dạy và hứa với lòng sau này khi thành công sẽ giúp đời chứ không sống ích kỷ.
Như vậy, chỉ nhìn người nông phu đốt lửa cho con bò thôi mà có biết bao điều để ta nghĩ suy.
Hoặc ta nghĩ gì khi thấy một bàn tay đẹp thò ra từ một chiếc xe sang vứt rác xuống đường?
Có khi đi trên đường, ta thấy trước mặt là một chiếc xe hơi đắt tiền. Bỗng nhiên từ trong chiếc xe hơi đó, cái kính hạ xuống, một cánh tay rất đẹp, đeo nhẫn đồ trang sức đắt tiền nhúng thò ra quăng bao ni lông rác, vỏ bánh, chai nhựa... xuống đường. Rồi cánh tay đó rút vào, kính đóng lên, xe chạy tiếp. Ai muốn quét thì cứ quét, ai xấu cũng mặc sao xe mình đẹp là được. Lúc đó ta nghĩ gì?
Khi ta nhìn một người hoa hậu ta thấy điều gì?
Có thể người đàn ông thì thấy cô đẹp mê hồn, còn với người phụ nữ thì: “Ôi, đẹp cái gì...”
Nhưng ta là đệ tử Phật, bằng con mắt của đạo ta thấy được ít nhất ba điều:
Thứ nhất là về phước, người này đời trước cũng gieo phước gì đó nên đời này mới được nhan sắc tuyệt vời, thì đâu rồi được vinh danh như vậy.
Thứ hai, dù là hoa hậu nhưng sự thật là đến lúc tám mươi tuổi cũng già nua, nhăn nheo, mắt mờ, răng rụng, lưng còng như mái nhà... Dù đẹp thế nào chăng nữa cũng không tránh khỏi quy luật vô thường.
Thứ ba, sắc đẹp chỉ là cái bên ngoài, cái quan trọng để con người ta có thể sống hạnh phúc với nhau là tâm hồn. Ông bà ta thường nói: “Quen sợ dạ, lạ sợ áo”. Quen rồi mới sợ lòng dạ của nhau, cái đánh giá nhau là ở tâm hồn. Ở lâu rồi mới biết nhau tốt xấu thế nào rồi mới cần nhau, yêu quý hay tránh né lẫn nhau. Còn ban đầu mới gặp thì người ta sợ cái áo, tức thường người nói khéo, có nhan sắc, vẻ đẹp bên ngoài. Một v.v... có thể làm người khác nể phục ở buổi đầu, những về lâu dài, tâm hồn mới là điều quan trọng. Trong các cuộc thi sắc đẹp, người ta thường kèm theo các câu hỏi ứng xử để đánh giá trí tuệ, tâm hồn của thí sinh là vì vậy. Và từ nay, khi thấy hoa hậu hay người đẹp thì ta đừng vội khen chê mà hãy đợi xem tâm hồn của người đó như thế nào.
Khi ta nhìn mọi điều trên đời này, điều gì cũng có thể toát lên một đạo lý cho ta suy ngẫm. Khi tâm ta có đạo lý, nhìn mọi điều trên cuộc đời ta đều thấy được đạo lý. Nhưng nếu tâm ta cằn cỗi, không có đạo lý, ta không dành nhiều thời gian để tu tập thiền định sâu xa thì sẽ không thấy gì cả, hoặc là chỉ nghĩ sai, nghĩ bậy.
Tác giả:
Janna
Bài viết liên quan:
Bạn Nhìn Thấy Điều Gì? – Nhận Ra Phật Pháp Trong Cuộc Sống
Im Lặng Nhưng Hùng Biện: Chân Thành, Trí Tuệ Và Không Cố Chấp
Từ Bi Và Nghiêm Khắc Trong Đạo Phật: An Nhiên Nhưng Tinh Tấn
Khiêm Nhường Như Cỏ, Nhỏ Bé Như Quả Sung, Dũng Cảm Như Chiến Binh
Chúng Ta Nhận Được Ân Nghĩa Mỗi Ngày – Sống Biết Ơn Và Đền Đáp
Hướng Dẫn Ngồi Thiền: Phương Pháp Và Cách Thực Hành
