Có từng gia đình rồi ta mới có cả xã hội, và trong xã hội có nề nếp,

GIA ĐÌNH KHÔNG CHỈ LÀ TỔ ẤM, GIA ĐÌNH PHẢI LÀ PHÁO ĐÀI BẢO VỆ ĐẠO PHÁP VÀ QUÊ HƯƠNG

Về phương diện xã hội, gia đình là đơn vị căn bản, là tế bào của xã hội.

Có từng gia đình rồi ta mới có cả xã hội, và trong xã hội có nề nếp, sự tương quan, hỗ trợ lẫn nhau. Nếu chỉ có từng con người sống riêng lẻ, hoặc tất cả đều tập trung sống trong trại mà không có gia đình thì xã hội loạn lên hay biến mất ngay. Xã hội nào cũng dựa trên nền tảng của gia đình. Còn trên ý nghĩa sinh học thì gia đình là sự nối tiếp nòi giống, người ta nghĩ rằng nếu không có gia đình thì loài người sẽ tuyệt chủng.

Tuy nhiên, nhìn trên phương diện tu hành thì gia đình lại là sự ràng buộc.

Vì sao vậy? Vì gia đình luôn ràng buộc con người với rất nhiều trách nhiệm. Ví dụ, một người lập gia đình rồi thì phải nuôi vợ con, không thể bỏ mặc vợ con mà đi tu được. Nếu vợ con còn chưa thể tự sống được mà người đó bỏ đi tu thì sẽ không đắc đạo được, hơn nữa vào kiếp sau còn cực kỳ khốn khổ vì việc tu hành trong quá khứ của họ đã làm cho một gia đình khốn khổ. Chỉ trong trường hợp gia đình có đủ ăn đủ mặc, sự ra đi của ta được sự đồng thuận của mọi người thì ta mới có thể đắc đạo được.

Như trường hợp của Đức Phật Thích Ca vậy, chúng ta thấy rất rõ. Khi thái tử Siddartha (Sĩ-đạt-ta) ra đi thì vợ con Ngài trong hoàng cung không hề bị thiếu đói. Và công nương Yashodhara (Da-du-đà-la) cũng là một người phụ nữ có một không hai, vì hiểu được lý tưởng vĩ đại cháy bỏng trong trái tim chồng mình nên dù lòng buồn trĩu nặng, bà vẫn thủ tiết thờ chồng, lúc nào cũng cầu nguyện cho chồng mình thành tựu được ước mơ. Và Ngài đã đắc thành Phật quả, trở thành đấng Giác ngộ phi thường. Vì vậy nhân duyên có thuận thì sự tu hành mới thành tựu được chứ không phải dễ.

Bây giờ trên quan điểm lớn hơn của Phật pháp, ta hãy nhìn gia đình mà ta đã trót tạo ra bằng cái nhìn tích cực hơn. Gia đình là nơi ta thực hành tu tập hạnh từ bi, vị tha trước nhất. Nếu với gia đình mà mình không thương được, không có trách nhiệm thì làm sao ta thương yêu tất cả chúng sinh được. Hàng ngày ta vẫn tụng những lời kinh nói về lòng bi mẫn với chúng sinh vạn loại, nhưng nếu với gia đình mình mà ta hờ hững thì câu nói kia chỉ là lời nói suông. Cho nên gia đình là nơi ta tu tập hạnh từ bi, vị tha trước.

Gia đình cũng là nơi ta thực hành truyền bá chánh pháp trước nhất, rồi sau đó ta mới mang đạo lý đi chia sẻ khắp nơi cho bạn bè, làng xóm, họ hàng, đồng nghiệp.

Gia đình cũng là nơi ta xây dựng nên một pháo đài bảo vệ đạo pháp và quê hương.

Có thể chúng ta chưa làm được điều gì lớn lao nhưng trước hết ngay nơi gia đình mình, ta phải làm sao cho những người trong gia đình phải là những người yêu nước, yêu đạo, những người sẵn sàng làm tất cả mọi điều để bảo vệ đất nước này, bảo vệ đạo pháp này. Người nào trong gia đình mình cũng phải yêu nước nồng nàn và yêu đạo tha thiết, phải làm cho bằng được điều đó. Như vậy, ý nghĩa cuối cùng mới là ý nghĩa tích cực, lớn lao và đẹp đẽ vô cùng: gia đình sẽ là một pháo đài để bảo vệ quê hương và bảo vệ đạo pháp.

Trước hết đó là nơi mà cha mẹ, con cái nhắc nhau về lịch sử đất nước để hun đúc cho nhau lòng yêu nước. Trong những lúc ngồi nói chuyện với nhau, những lúc đi dạo, trong những chuyến xe xa hay trong những bữa cơm đầm ấm, người cha, người mẹ hãy kể cho con mình nghe một mẩu chuyện lịch sử để khơi dậy lòng yêu nước cho các con.

Chẳng hạn: “Vào thời đó, khi đất nước ta còn chìm trong đô hộ, dân ta lúc nào cũng âm ỉ tinh thần độc lập quật cường, bởi vì chỉ có người Việt mới thương yêu người Việt, người Việt cai trị người Việt thì sẽ thương yêu người dân của mình. Còn ngoại xâm cai trị đất nước mình thì họ hà khắc, đày ải dân tộc ta, họ dìm ta trong biển xương biển máu, họ đày đọa dân ta như nô lệ để đi tìm tài sản dưới biển sâu, trên rừng vắng cho họ. Khi kế hoạch của Thi Sách bị bại lộ khiến ông bị giết chết thì bà Trưng Trắc, Trưng Nhị đã không còn chần chừ được nữa mà đứng lên khởi nghĩa, lôi kéo quần hùng. Nhiều nữ tướng, nam tướng cùng theo hai bà đánh đông dẹp tây, đẩy lui quân xâm lược ra khỏi bờ cõi. Và ngày hôm nay cũng thế, bao xương máu cha ông đã đổ xuống để cho chúng ta hưởng sự hòa bình, thống nhất, độc lập, bình yên, nên chúng ta phải có bổn phận giữ gìn đất nước thân yêu này...”. Nghĩa là trong mỗi bữa cơm, hay trong lúc đi cùng nhau, cha mẹ hãy nói về một câu chuyện lịch sử để dạy con về tình yêu nước.

Và ta còn phải nhắc nhau về tình yêu đạo.

Ta có thể nói với con rằng: “Nếu không có đạo lý, con người đã sống với nhau như sói với sói. Loài sói có đặc điểm gì mà ta gọi là ác? Đa số các loài dù là loài ăn thịt cũng không bao giờ ăn thịt đồng loại, chỉ riêng loài sói có đặc điểm là ăn cả thịt đồng loại của mình. Khi một con sói khỏe mạnh, tự bảo vệ mình được thì nó còn được an toàn; còn nếu nó bị thương, không đủ sức chống cự nữa thì nó lập tức bị những con khác trong bầy sói quay lại ăn thịt. Cho nên sói là biểu tượng của sự ác độc ghê gớm nhất, còn hơn cả cọp và sư tử. Con người cũng có thể trở thành như loài sói vậy. Nếu không có Phật pháp, không có đạo lý thì con người sẽ xâu xé, thù ghét, chém giết, mưu hại nhau, giành phần lợi về cho mình không tưởng tượng được. Nên Phật pháp đã cho ta đạo đức, cho ta ánh sáng, cho ta tình thương, cho ta lẽ phải để ta sống với nhau, ta đem được hạnh phúc, niềm vui cho nhau”.

Bên cạnh đó, mỗi ngày cha mẹ, con cái hãy cùng nhau lễ Phật, tụng một đoạn kinh ngắn, ngồi một thời thiền để sưởi ấm tâm hồn nhau.

Giữa biển đời trong mưa sa bão táp
Lời kinh thiêng niềm ấm áp bao la
Chở che ta qua mưa nắng đường xa
Đưa ta đến chốn quê nhà tươi sáng...
Và nếu có ai gây tổn hại, phá hoại Phật pháp thì cả gia đình ta cũng trở thành những chiến sĩ kiên cường quyết tâm hộ đạo.
Gia đình cũng là một pháo đài để bảo vệ đạo đức Á Đông.

Đó là nơi có kỷ cương, có tôn ti trật tự, sống thuận hòa, tạo thành nề nếp như Nho giáo, như lễ nghĩa Á Đông đã để lại cho ta. Ta không để xảy ra tình trạng con cái hỗn láo với cha mẹ hoặc cha mẹ vô trách nhiệm với con cái. Cha mẹ có trách nhiệm với con cái, con cái vâng lời cha mẹ theo truyền thống của Á Đông và ta bảo vệ cái lễ nghĩa của Á Đông này, không cho lối sống buông tuồng bừa bãi từ bên ngoài xâm nhập vào. Cho nên ngoài giờ làm việc nơi công sở, ngoài lúc học ở trường ta phải dành thời gian quây quần bên nhau trong tình yêu thương đầm ấm, hạnh phúc mà nói những chuyện đạo lý, kể chuyện về các danh nhân, bàn bạc về những điều từ thiện phải làm...

Ta xây dựng gia đình dần dần trở thành một tổ ấm thiêng liêng, thánh thiện, hạnh phúc. Rồi mỗi thành viên trong gia đình từ nơi tổ ấm này mà dần dần đủ bản lĩnh để truyền bá giáo lý trong những mối quan hệ của mình. Hễ còn nhỏ thì chia sẻ Phật pháp cho bạn bè, đến khi trưởng thành rồi thì chia sẻ cho đồng nghiệp,... ai cũng trở thành một người chiến sĩ truyền bá đạo lý.

Và gia đình cũng là nơi ngăn chặn những mầm mống tội phạm.

Khi biết ai phạm pháp thì hoặc ta trực tiếp khuyên bảo người đó để bảo vệ xóm làng, hoặc ta báo cho chính quyền biết chứ không bao giờ được thụ động. Tại sao những băng đảng, những tổ chức tội phạm trở nên lớn mạnh? Bởi ngay từ buổi đầu khi chúng vừa mới manh nha đã không có ai khuyên bảo, can ngăn nên thế lực của chúng mới phát triển dần dần thành những băng đảng. Còn nếu ngay từ đầu mà có người tố cáo, chặn đứng thì những băng đảng đó đã tắt từ trong trứng nước. Nên gia đình ta phải là pháo đài bảo vệ quê hương, bảo vệ xã hội, bằng cách nào đó ta phải góp sức dập tắt những mầm mống tội phạm, đấu tranh với điều sai quấy để giữ sự bình yên cho cộng đồng, cho đất nước.

Rồi từ một gia đình như vậy ta dần dần tạo nên một môi trường, một cộng đồng tốt đẹp chung quanh làng xóm của mình. Gia đình mình đã tốt là thế, biết Phật pháp như thế thì ta phải gieo rắc điều tốt đó vào trong các gia đình còn lại của làng xóm, để cho cả xóm cũng phải tốt lên. Những đứa trẻ sẽ nên người khi chúng lớn lên trong một cộng đồng, một môi trường tốt đẹp như vậy. Còn nếu ta chỉ lo đắp xây cho gia đình mình, trong khi những gia đình khác trong khu xóm chưa tốt thì những đứa trẻ lớn lên trong đó sẽ bị ảnh hưởng, chính con ta cũng chịu tác động xấu một phần.

Gia đình ta cũng phải siêng năng đi viếng chùa, lễ Phật, thăm tăng ni, học hỏi đạo lý, tập tu hành, tập hộ đạo. Còn nếu trong gia đình mà hoặc vợ, chồng hoặc con cái mà phát tâm xuất gia được thì phải hiểu đó là phúc đức rất lớn cho gia đình. Ta nên khuyến khích, nên bảo hộ, ủng hộ để cho người đó được xuất gia.

Tuy nhiên, với những ai có lý tưởng làm việc lớn cho quốc gia, cho nhân loại thì có một lời khuyên thành thật là đừng vướng vào tình yêu, hôn nhân, gia đình bởi chúng luôn là sự ràng buộc.

Còn với ai phát tâm xuất gia thì buộc phải tập vượt qua ái luyến ngay từ khi còn là cư sĩ. Mà muốn tập vượt qua ái luyến thì ta phải đối diện với nhiều đối tượng mà ta cho là đẹp, có nhiều ưu điểm, ta chiêm nghiệm sâu xa cho đến khi nào lòng ta vững vàng, hết xao động. Nếu qua nhiều lần đối diện mà ta bình thản được như vậy được thì ta mới đi tu được. Mà xuất gia rồi cũng không phải là yên, suốt cuộc đời tu hành còn lại ta vẫn phải chiến đấu không ngừng với cái ái luyến của mình.

Qua đề tài này, chúng tôi hy vọng mọi người nhìn rõ bản chất của tình yêu, hôn nhân, gia đình để hoặc là ta tránh đi, hướng về lòng từ bi cao cả như Phật dạy, hoặc nếu đã lỡ tạo ra gia đình rồi thì hãy gắng sức xây dựng gia đình mình thành một pháo đài, một tổ ấm để xây dựng, bảo vệ Phật pháp và quê hương. Tức là ta thăng hoa cái tư riêng nhỏ hẹp để thành điều gì đó lớn lao cao thượng hơn.

Chúng ta hy vọng sẽ có những người thoát khỏi sự ràng buộc của tình yêu, hôn nhân, gia đình, để dâng cuộc đời mình cho tất cả. Ta cũng mong ước sẽ có những người mạnh mẽ phát tâm dứt trừ mọi ái luyến mà trở thành bậc xuất gia mô phạm giữa đời, làm chỗ nương tựa cho bao nhiêu chúng sinh. Thế gian luôn khát khao mong chờ những người tu hành chân chính, cùng góp sức xây dựng nền Phật pháp hưng long cho nhân loại:

Mãi về sau tôi có viết những dòng thơ để nói
Sẽ chẳng nói lên để ca ngợi tình yêu
Vì tình yêu là hình ảnh buổi chiều
Tuy êm ái nhưng sẽ vào đêm tối.
Mãi về sau tôi có viết những dòng thơ để nói
Sẽ chỉ nói lên để ca ngợi tình thương
Của những người vì nhân loại, quê hương
Của hạnh phúc thoát ra ngoài tội lỗi.
Mãi về sau tôi có viết những dòng thơ để nói
Sẽ nói lên để ca ngợi sự an nhiên
Hạnh phúc nào thong thả tựa thần tiên
Rất thanh thoát, ung dung và đĩnh đạc.
Mãi về sau tôi có viết những dòng thơ để hát
Sẽ đoàn kết mọi người trong một trái tim chung
Hạnh phúc thiêng liêng và vĩ đại vô cùng
Một là tất cả và tất cả mọi người chỉ là một...

Tác giả:
Janna

Bài viết liên quan:

Những Trường Hợp Đặc Biệt Trong Tình Yêu Và Hành Vi Tình Dục

Vô Thường Cuộc Sống, Bất Đồng Hôn Nhân

Ly Hôn: Gia Đình, Bản Ngã, Lòng Nhẫn Nại Và Giáo Dục

Xây Dựng Hạnh Phúc Hôn Nhân: Tình Yêu, Nhân Quả Và Sự Tôn Trọng

Những Yếu Tố Phá Vỡ Hôn Nhân: 10 Mối Đe Dọa Hạnh Phúc Gia Đình

Hướng Dẫn Ngồi Thiền: Phương Pháp Và Cách Thực Hành

Thiền Định, Trực Giác Kinh Doanh Và Trí Tuệ Không Tham Lam

Hỏi Đáp Thiền 61–65: Vượt Qua Buồn Ngủ Và Sáu Bước Chánh Niệm