Việc ly hôn của cha mẹ đầu tiên sẽ ảnh hưởng đến con cái.

Ở những nước Tây phương, tình trạng ly hôn xảy ra rất nhiều, những đứa con sau đó hoặc ở với cha hoặc ở với mẹ, tức là thiếu cha hoặc thiếu mẹ nên tâm hồn chúng bị khập khiễng và nhân cách bị chập choạng, khi lớn lên rất dễ rối loạn nhân cách.

Lời hay về hôn nhânTác giả: Janna Quotes7 thg 11, 2026

LY HÔN

Chúng ta nói đến vấn đề ly hôn.

Việc ly hôn của cha mẹ đầu tiên sẽ ảnh hưởng đến con cái. Ở những nước Tây phương, tình trạng ly hôn xảy ra rất nhiều, những đứa con sau đó hoặc ở với cha hoặc ở với mẹ, tức là thiếu cha hoặc thiếu mẹ nên tâm hồn chúng bị khập khiễng và nhân cách bị chập choạng, khi lớn lên rất dễ rối loạn nhân cách. Mà nhân cách đã rối loạn thì cách cư xử trong cuộc đời có cái gì đó bất thường, chúng dễ gieo rắc đau khổ cho người khác, dễ sống ích kỷ, dễ rơi vào mặc cảm, trầm cảm,... Hiếm có đứa trẻ nào sống trong một gia đình bất ổn mà vẫn phát triển bình thường được. Người Á Đông ta thường nhẫn nhịn chịu đựng, ít ly hôn là vì vậy.

Trong khi hôn nhân tạo ra một gia đình mới cho xã hội thì việc ly hôn phá vỡ cấu trúc gia đình của xã hội. Ly hôn kéo theo nhiều bất an về sau, mà chính người vợ, người chồng cũng rất căng thẳng, bởi trước khi ly hôn họ đã xung đột ghê gớm, rồi sau khi ly hôn tâm trạng căng thẳng cũng kéo dài. Nhiều người suy sụp đến nỗi không còn làm việc được nữa. Vì sao vậy? Bởi người ta vì phiền não, vì tự ái, giận hờn mà ly hôn, trong khi duyên nghiệp, cái nợ với nhau thì chưa hết. Do đó dù bỏ nhau rồi nhưng tâm hồn vẫn còn rất nặng nề, mệt mỏi.

Người xưa có sức chịu đựng tốt hơn, họ nhẫn nại chịu đựng cho đến khi hai vợ chồng cùng vượt qua lỗi lầm, trở ngại rồi hòa thuận như xưa. Còn giới trẻ ngày nay sức chịu đựng, kiềm chế kém nên dễ ly hôn hơn người xưa rất nhiều. Nhưng tại sao sức chịu đựng của người xưa giỏi hơn chúng ta bây giờ? Vì từ bé họ đã được giáo dục làm cho bản ngã nhẹ bớt.

Chính vì cái bản ngã nhỏ này mà sức chịu đựng lớn lên. Còn những người có bản ngã càng lúc càng lớn thì sức chịu đựng lại kém dần. Đây là điều rất lạ. Các nước phương Tây không hiểu nguyên tắc này nên họ luôn dạy cho trẻ phải mạnh mẽ, phải chiến đấu, phải thể hiện cá tính. Nghe thì hay nhưng không ngờ làm bản ngã đứa trẻ tăng lên, mà khi bản ngã tăng rồi thì sức chịu đựng của trẻ lại kém, trẻ ít nhẫn nhục được và sau này khi có gia đình, chúng rất dễ ly hôn.

Hiện nay lối sống Tây phương đang tràn ngập sang các nước Á Đông, đặc biệt là Việt Nam vì chúng ta đang trong giai đoạn hội nhập. Chúng ta chịu ảnh hưởng rất nhiều, kể cả lối giáo dục. Những trường quốc tế mọc lên khắp nơi, nhiều người đưa con vào đó học một thời gian rồi ngỡ ngàng khi thấy chúng trở thành những đứa trẻ xa lạ, không phải con mình nữa. Chúng trở thành những đứa trẻ chỉ biết có bản thân mình và có khuynh hướng buộc cha mẹ phải nghe lời mình vì vin vào quyền trẻ em. Với cái bản ngã lớn như thế, sau này khi chúng lập gia đình rồi chúng rất dễ ly hôn. Ta cứ tưởng trẻ được dạy sự mạnh mẽ để chiến đấu với cuộc sống, với thế giới, với môi trường để đoạt lấy cơ hội làm ăn và thành công, nhưng không ngờ cuộc đời của chúng đã bị phá vỡ, chỉ vì lối giáo dục làm tăng bản ngã. Á Đông ta dạy đứa trẻ phải ngoan ngoãn, nhu thuận, vâng lời... tức là khiến bản ngã của trẻ lắng nhẹ xuống, không ngờ giúp trẻ dần trở thành con người có sức chịu đựng tốt.
Đây là nguyên tắc về tâm lý rất quan trọng mà người Tây phương không ngộ ra được. Nên trên thế giới này có nhiều điều thật sự rất sai lầm mà ta không biết rồi cứ chạy theo, trong khi những truyền thống ở Á Đông rất tuyệt vời mà ta lại xem thường. Nhiều người cho rằng ta phải đổi mới giáo dục theo chuẩn quốc tế. Chúng tôi nói rằng tại sao ta không giữ vững bản sắc của Việt Nam?

Như ngày xưa đã có những người Việt Nam, đậu trạng nguyên ở Việt Nam, rồi khi đi sang Trung Quốc làm họ nể đến nổi phong luôn làm lưỡng quốc trạng nguyên, tức là vừa làm trạng nguyên của Việt Nam, vừa là của Trung Quốc, mà điển hình là Mạc Đĩnh Chi, Nguyễn Trực, Tống Trân, Phùng Khắc Khoan... Những vị này đâu phải du học bên Trung Quốc rồi về Việt Nam mới được phong trạng nguyên, mà là đỗ trạng nguyên ở Việt Nam trước rồi khi sang nước bạn đã làm người ta kính phục đến nổi phong luôn làm trạng nguyên của nước họ.

Rõ ràng nền giáo dục của ta rất hay, tại sao bây giờ hễ cái gì được gắn mác quốc tế, gắn mác Tây phương là ta phải theo?

Các trường quốc tế ở Việt Nam dạy rất nhiều điều, tuy nhiên không bao giờ dạy trẻ yêu đất nước Việt Nam. Trẻ có thể sẽ giỏi nhiều thứ, nhưng cũng sẽ dở rất nhiều thứ, dở về đạo đức, về lòng hiếu thuận, dở về lễ nghĩa Á Đông và dở về lòng yêu nước. Nên nhìn một loạt trường quốc tế mọc dài trên khắp đất nước, chúng ta thấy rất ái ngại vì nếu những người đứng đầu ngành giáo dục không kiểm soát kỹ, không buộc một số chương trình phải dạy theo tiêu chuẩn Á Đông thì ta sẽ hứng chịu một loại xâm lăng mới về văn hóa, tuy êm ả hơn nhưng khiến ta mất tất cả lúc nào mà ta không hay biết.

Có những sự phá hoại ta thấy hậu quả trước mắt, cũng có những sự phá hoại mà hậu quả phải vài chục năm, cả trăm năm sau ta mới thấy. Những đứa trẻ sau này có bằng cấp, có uy tín, giỏi ngoại ngữ, nắm những vị trí then chốt trong đất nước nhưng toàn là những người không biết yêu nước là gì – như vậy đất nước sẽ đi về đâu, trong khi nạn ngoại xâm luôn rình rập từng ngày? Ta luôn luôn cần những con người yêu nước cháy bỏng để giữ gìn đất nước này, nhưng điều đó sẽ mất dần nếu không có những người duy trì, không có những người thắp sáng ngọn lửa yêu nước đó từ thế hệ này sang thế hệ kia.

Vì lý do này mà người Phật tử phải có lòng yêu nước cháy bỏng trong tim, bởi đất nước có tồn tại thì ta mới giữ gìn được đạo pháp của mình.

Khi có giặc ngoại xâm thì lực lượng chiến đấu chính chống lại ngoại xâm là quân đội, mà tại sao quân đội có sức mạnh? Bởi quân đội có kỷ luật. Kỷ luật là gì? Kỷ luật gồm nhiều thứ nhưng trong đó không bao giờ thiếu sự vâng lời triệt để, vâng lời tuyệt đối, nhờ đó mà quân đội có sức mạnh để chiến đấu. Còn nếu không có vâng lời, người chỉ huy ra lệnh đánh ở đây mà cấp dưới chạy đi đánh chỗ khác là thua trận. Do đó trong quân đội không có chuyện cãi lời, mệnh lệnh phải là trên hết.

Bây giờ đã đến lúc chùa cũng phải như vậy, chùa phải có kỷ luật, nề nếp thì đạo Phật mới mạnh lên được. Bao năm qua đạo Phật suy yếu, bị nhiều thế lực luồn vào phá hoại, gây chia rẽ cũng bởi vì trong chùa ít kỷ luật và toàn bộ Phật giáo quá lỏng lẻo, thiếu tổ chức.
Đã đến lúc ta phải bổ sung yếu tố kỷ luật như trong quân đội vào đạo Phật. Tức là trên nói dưới phải nghe, răm rắp, đồng lòng. Ví dụ, có hai ngôi chùa không ưa nhau, tranh cãi với nhau, sự chống đối cứ kéo dài cũng bởi vì họ không vâng lời cấp cao hơn. Vì không hướng về một mệnh lệnh ở trên nên những ngôi chùa ở dưới mới chống nhau. Trong chùa cũng vậy, nếu tất cả tăng, ni trong chúng đều vâng lời vị thầy trụ trì tuyệt đối thì cũng không có chuyện chia rẽ với nhau. Vì vậy, đã đến lúc Phật giáo phải bổ sung kỷ luật chặt chẽ vào giáo hội, vào trong từng ngôi chùa.

Ta trở lại với vấn đề ly hôn. Thông thường thì 95% những người đã ly hôn không tìm được hạnh phúc nữa, nhất là những người ly hôn vì kém chịu đựng, sau này họ có lập gia đình khác cũng không hạnh phúc. Chỉ trừ trường hợp thế này, như trong hai người có một người quá tàn bạo, ác độc, người còn lại vì bảo vệ con mà phải ôm con đi thì đó lại là điều phước cho đứa con, không sao cả. Còn nếu vì lý do giận hờn, tự ái, kém chịu đựng mà ly hôn thì sau này không bao giờ được hạnh phúc nữa.

Tác giả:
Janna