Nếu ta sai lầm, chỉ lo bổ phần ngọn thì vô tình sẽ phá hư cả phần gốc.
Cũng như một gia đình nghèo không lo làm phước mà cứ bày vẽ như mình sang trọng thì cả gia đình sẽ bị hủy hoại, có lúc phải cùng đường đi ăn xin. Cái đúng ở đây là trong cái nghèo chúng ta biết lặng lẽ âm thầm làm phước, rồi từ từ ta sẽ hồi phục trở lại. Đối với bất cứ việc gì cũng vậy, hãy bổ gốc chứ đừng bổ ngọn, hãy bổ âm chứ đừng bổ dương vì bổ cái dương sẽ phá luôn cái âm, rất nguy hiểm.

TÁM QUẺ BÁT QUÁI
Nói về triết lý âm dương chúng ta không thể không đề cập đến tám quẻ bát quái. Bởi kỳ thực đây chính là một đại diện cho sự thông thái của người xưa.
Tám quẻ bát quái bao gồm: càn, khôn, chấn, cấn, đoài, tốn, ly, khảm.
Càn là quẻ trời, gồm ba vạch liền. Khôn là quẻ đất, gồm ba vạch đứt. Các vạch liền biểu trưng cho dương, vạch đứt biểu trưng cho âm. Cũng có thể hiểu quẻ liền là có, quẻ đứt là không. Nhưng vì sao người xưa lại lấy ba vạch dương để diễn tả trời và ba vạch âm để diễn tả đất? Lý do là cái gì bay lên trời thì ai cũng có thể nhìn thấy nên nó là dương. Ngược lại, cái gì chôn xuống đất rồi thì không ai thấy nữa nên nó là âm. Vì thế ba vạch dương là trời, mà ba vạch âm là đất.
Quẻ Cấn là núi, biểu thị bằng một vạch dương ở trên, hai vạch âm ở dưới. Núi là đất - âm, nhưng núi cũng lộ ra phần trên cao nên nó cũng là dương. Do đó, một vạch dương ở trên là biểu lộ cho cái ta dễ thấy, còn hai vạch dưới là âm vì thực chất núi vẫn là đất, là cái âm.
Hoặc quẻ Chấn là sấm sét gồm hai vạch đứt ở trên, một vạch liền ở dưới. Vì chúng ta nghe tiếng sấm và biết đang có sấm động nên nó là dương. Điều này được biểu thị bằng một vạch dương ở dưới. Còn hai vạch đứt ở trên biểu thị cho cái âm bởi sấm là vô hình, không biết từ đâu đến.
Người xưa định nghĩa như vậy nhằm hình thành một ngôn ngữ để diễn tả sự vật, sự việc xảy ra trong đời. Dĩ nhiên định nghĩa đó chỉ mang tính ước lệ, tương đối, nhưng dựa vào đó người xưa đã diễn tả được tám trạng thái của vật chất là trời, đất, sấm chớp, núi, gió, ao hồ, lửa, nước. Từ tám trạng thái này, họ lũy thừa lên thành sáu mươi tư quẻ dịch và nói lên được rất nhiều điều trong cuộc sống. Sau này, người ta xem quẻ dịch là những quẻ bói, trong đó thú vị nhất là hai quẻ Thiên Địa Bĩ và Địa Thiên Thái.
Ông bà ta ngày xưa hay nói: Hết cơn bĩ cực tới hồi thái lai. Nghĩa là khi hết cơn bế tắc cực khổ sẽ tới hồi hanh thông, sung sướng. Vì vậy ở đây chúng ta hiểu quẻ bĩ là quẻ bế tắc, còn quẻ thái là quẻ hanh thông. Vậy ý nghĩa của hai quẻ này là gì?
Quẻ Thiên Địa Bĩ là quẻ có ba vạch liền (trời) ở trên, ba vạch đứt (đất) ở dưới. Người xưa cho rằng hễ trời ở trên, đất ở dưới; ở trên lộ ra cái đầy mà cái phần âm ở trong rỗng ruột không còn gì nữa thì mọi chuyện sẽ bế tắc.
Ngược lại, quẻ Địa Thiên Thái: Địa ở trên là không - 3 vạch đứt không có gì hết nhưng ở dưới là 3 vạch liền – dương có đầy hết. Tức là cái dương lộ ra ngoài coi như không có nhưng ẩn chứa bên trong nó đầy tràn sung mãn thì đó là quẻ rất tốt, mọi chuyện sẽ rất tốt đẹp.
Đây là sự khôn ngoan mà cũng là lời dạy quý giá của người xưa với chúng ta: Bộc lộ ra bên ngoài như không có gì, còn những điều quý giá hãy giấu lại bên trong thì mọi sự tốt đẹp sẽ bắt đầu. Ngược lại, người nào bộc lộ hết ra bên ngoài, cái gì cũng có, cũng hay, nhưng bên trong không còn gì nữa thì sẽ rơi vào bế tắc. Dựa vào nguyên tắc này chúng ta cũng có thể xem được quẻ bói cho người khác. Ví dụ, có người đến hỏi: “Thưa bác, con sắp đi ký một hợp đồng làm ăn, bác coi giúp xem có suôn sẻ hay không?”. Chẳng hạn họ mặc quần áo như thế, đi vào ngày giờ như thế thì ra quẻ bĩ hay quẻ thái. Nếu hiện ra quẻ bĩ thì ký hợp đồng không được, hai bên không tin tưởng lẫn nhau nên không thành giao được. Còn nhìn vào bộ đồ hay vóc dáng của họ hiện ra quẻ thái, tức là bên ngoài nhìn không có gì, nhưng bên trong tràn đầy, thì biết người này đi ký hợp đồng sẽ thành công.
Trên đây là một ứng dụng của quẻ dịch trong việc xem bói mà cũng là sự thông thái của người xưa. Người xưa hiểu rằng mọi sự việc trên đời này đều có âm và dương, đều có phần bộc lộ và khuất kín. Khi muốn làm cho vật thể đó mạnh lên chúng ta cứ bồi bổ phần âm thì tự động sẽ tốt đến phần dương, phần ngọn. Còn nếu ta sai lầm, chỉ lo bổ phần ngọn thì vô tình sẽ phá hư cả phần gốc. Cũng như một gia đình nghèo không lo làm phước mà cứ bày vẽ như mình sang trọng thì cả gia đình sẽ bị hủy hoại, có lúc phải cùng đường đi ăn xin. Cái đúng ở đây là trong cái nghèo chúng ta biết lặng lẽ âm thầm làm phước, rồi từ từ ta sẽ hồi phục trở lại. Đối với bất cứ việc gì cũng vậy, hãy bổ gốc chứ đừng bổ ngọn, hãy bổ âm chứ đừng bổ dương vì bổ cái dương sẽ phá luôn cái âm, rất nguy hiểm.
Tác giả:
Janna
Bài viết liên quan:
Nguyên Lý Âm Dương: Âm Nuôi Dưỡng Dương Và Tạo Nên Sự Bền Vững
Âm Là Nguồn Gốc Của Dương: Tầm Quan Trọng Của Phần Ẩn Giấu
Hãy Để Tâm Hồn Tràn Đầy Đạo Đức
Đạo Lý Từ Những Điều Bình Dị – Tìm Thấy Phật Pháp Trong Cuộc Sống
Bạn Nhìn Thấy Điều Gì? – Nhận Ra Phật Pháp Trong Cuộc Sống
Hướng Dẫn Ngồi Thiền: Phương Pháp Và Cách Thực Hành
Kỹ Thuật Thiền Cơ Bản: 5 Bước Quan Trọng Để Thực Hành Thiền
Thế Giới Chưa Từng Có Một Khoa Học Thiền Định Chuẩn Mực
Hỏi Đáp Thiền Định 106–110: Túc Mạng Trí, Thiên Nhãn Thông và Tứ Niệm Xứ
