GIẢI ĐÁP THẮC MẮC VỀ THIỀN PHẦN 2
5. Khi vọng tưởng khởi lên thì phải làm gì?
Khi vọng tưởng khởi lên, ta trở lại an trú toàn thân (biết rõ toàn thân), biết thân vô thường thì vọng tưởng sẽ tan.
Thật ra, ta biết được vọng tưởng để trở lại an trú toàn thân là nhờ phước. Nếu ta không đủ phước, vọng tưởng cứ dẫn dắt ta đi mãi không dừng. Cho nên, ta phải thận trọng từng chút trong ý nghĩ, trong đời sống, và siêng tạo phước lành. Tuy nhiên, không riêng gì vọng tưởng, kể cả hôn trầm, ảo giác, nếu các hiện tượng này cứ tiếp tục chi phối lúc ta ngồi thiền, ta nên hiểu nghiệp xưa chi phối và phải thầm sám hối.
6. Khi bị hôn trầm thì phải làm sao?
Bị hôn trầm có 4 nguyên nhân:
Trong cuộc sống hằng ngày bị thiếu ngủ;
Áp lực công việc làm cơ thể mệt mỏi;
Cái biết rõ toàn thân bị yếu;
Do nghiệp chi phối.
Vậy, ta phải tự điều chỉnh giờ giấc sinh hoạt cho hợp lý, ngủ cho đủ giấc, tập khí công giúp cho tinh thần luôn tỉnh táo.
Nếu như trong cuộc sống hằng ngày ta không bị thiếu ngủ, nhưng khi ngồi thiền có cái biết, có sức tỉnh giác, mà cơn hôn trầm vẫn kéo đến thì hiểu đó là nghiệp, ta phải niệm Phật thầm tác ý sám hối. Khi tâm yên tĩnh trở lại biết rõ toàn thân.
Cái biết rõ toàn thân và phương pháp sám hối giúp ta không còn hôn trầm nữa.
7. Tại sao trong giai đoạn đầu khi ngồi thiền ta phải mở mắt?
Trong giai đoạn mới tu tập, tâm ta còn lăng xăng, loạn động, mà tu thiền thì rất cần sự tỉnh táo, không suy nghĩ. Ta mở mắt nhìn xuống, vì 2 lý do:
Thứ nhất: Nếu thân có nghiêng, nhờ mở mắt nhìn ta thấy sai nên sửa, ngồi thẳng ngay lại.
Thứ hai: Giúp tỉnh táo.
Vừa mở mắt, vừa kiểm soát giữ tâm yên hơi khó, nhưng phải thực hành như vậy một thời gian cho thuần thục. Khi tâm thanh tịnh và tỉnh táo quen rồi, ta hãy nhắm mắt. Lúc này nhắm mắt lại, ta sẽ dễ nhiếp tâm hơn.
8. Cảnh giác với những ảo giác và mê tín.
Mặc dù Thiền có một ý nghĩa siêu nhiên rất lớn, nhưng nếu không khéo, ta sẽ dễ bị lạc vào ảo giác và mê tín.
linh chỉ nên quan tâm đến đạo đức giới hạnh mà thôi.
9. Những hiện tượng thường gặp trong khi ngồi thiền.
a. Nhức đầu
Nhức đầu có nhiều nguyên nhân. Tùy từng trường hợp mà có cách khắc phục.
Khi đang ngồi thiền, tâm ta bị lôi cuốn bởi công việc hoặc tình cảm... rồi cứ miên man suy nghĩ về những vấn đề đó. Trường hợp này là ta cố ý duy trì sự suy nghĩ trong khi đang ngồi thiền. Đây là một tội nặng, nên cơn nhức đầu xuất hiện. Ta phải niệm Phật sám hối, rồi dứt khoát với tất cả mọi vấn đề, dù vấn đề đó có quan trọng đến mức độ nào đi chăng nữa. Với lập trường như vậy, ta dần dần thoát khỏi sự lôi cuốn của vọng tưởng để chữa được nhức đầu.
Có thể ta đang sử dụng một pháp môn chú ý trên đầu quá nhiều, khiến âm lực bị hao tổn, lực chạy lên đầu sinh ra căng thẳng.
Cho nên, ta phải thay đổi pháp môn nào có sự chú ý hướng xuống dưới, như điều thân, giữ thân mềm mại bất động, an trú tâm tại một điểm ở huyệt Đan điền...
Có thể ta thực hành phép quán tưởng nào đó không chính xác. Hoặc ta quán các pháp Vô thường, hư ảo, rỗng không... mà chỉ dừng lại ở mức độ suy nghĩ nên biến thành loạn động, nhức đầu.
Có thể do ta vừa khởi ý nghĩ sai lầm về Phật, về giáo lý, hoặc về một vị Tôn túc khả kính nào đó.
Cơn nhức đầu này là do ta bị tổn phước bởi ý nghĩ càn quấy. Ta truy tìm lại những ý nghĩ trong thời gian qua và nhanh chóng sám hối thì sẽ hết.
Đôi khi cơn nhức đầu là do bệnh như viêm xoang, huyết áp cao... Hoặc ta ngồi thiền mà có sự đàn ép cố gắng quá mức.
b. Ngứa ngáy
Ngứa ngáy ở vùng da mặt hoặc ở thân giống như có con kiến, con muỗi đang bò hoặc đang cắn. Đó là do sự kích ứng thần kinh nhẹ. Khi bắt đầu tu tập nhiếp tâm, ta có sự đàn co giữa thói quen suy nghĩ và ước muốn chấm dứt suy nghĩ. Sự đàn co đó khiến cho thần kinh da bị kích ứng nhẹ tạo nên cảm giác ngứa. Sau một thời gian dụng công, cảm giác ngứa đó sẽ tự hết.
c. Đau tê chân
Ngồi thiền đau chân là do Nghiệp. Ta chịu đựng được đau đớn của chân là ta đang trả nghiệp của thân. Nếu chịu sự đau đớn được nhiều thì sau này ta sẽ có cái chết nhẹ nhàng, thanh thản.
d. Hơi thở nghẹt tức
Hơi thở nghẹt tức là do ta tưởng (dẫn hơi thở đi sâu trong thịt hoặc cố ý điều khiển hơi thở lên xuống. Trong cái điều khiển đó ta có hơi dằn ép một chút, hơi dùng lực một chút.
Do vậy, ta phải buông lỏng toàn thân, biết rõ hơi thở nhưng không can thiệp không điều khiển, để hơi thở ra vào tự nhiên. Đây là yếu chỉ then chốt trong công phu tu tập hơi thở.
e. Đau lưng
**
Có thể do ta ngồi thiền bị cong lưng làm cho lưng bị đau, đầu óc yếu đuối dần. Hoặc ta ngồi ưỡn ngực quá khiến cho ngực bị đau và não bộ cũng căng thẳng. Ta phải chọn độ thẳng của lưng một cách vừa phải thích hợp và tự mình cảm thấy đúng mức để phòng tránh đau lưng. Nếu suy thoái đốt sống hay suy thận, nên dùng thêm thuốc bằng thảo dược.
**
10. Những đặc tính của quả vị Tu Đà Hoàn
Người chứng quả Tu Đà Hoàn có những đặc tính như sau:
Trạng thái tâm có thay đổi một chút, sáng hơn;
Bản chất tâm hồn trở thành người quân tử, có lý tưởng, hướng thượng;
Tôn kính Phật trọn vẹn;
Tin sâu Nhân Quả;
Xác lập mục tiêu giác ngộ mạnh mẽ;
Sống vị tha;
Không thể làm điều ác (không cố ý, nhưng nếu vô tình thì vẫn bị vướng vào việc ác);
Không cố chấp nguyên tắc;
Còn hiểu lầm vì chưa đủ trí tuệ;
Còn nóng nảy, còn quan tâm chuyện đời;
Chắc chắn sẽ được giải thoát, nhưng chưa biết kiếp nào.
Janna