Janna · 2 thg 9, 2026
CÓ VÀ KHÔNG
Một bạn tập tĩnh tâm dẫn một người khách nước ngoài đến hỏi về thiền với ông Hải. Khách hỏi bằng tiếng Anh:
- Chào ông Hải. Tôi hiểu rằng thiền là bỏ hết suy nghĩ cho tâm vắng lặng, đúng không ạ?
Ông Hải lắng nghe có vẻ hiểu, nhưng người bạn cũng giúp phiên dịch. Ông Hải đáp bằng tiếng Việt trộn lẫn các từ tiếng Anh:
- Vâng, đúng vậy (Yes, đúng vậy)
Khách hỏi tiếp:
- Muốn không suy nghĩ gì thì đừng bận tâm làm gì trong đời, không nhận lấy trách nhiệm gì trong đời, không giao tiếp đối đãi với mọi người, phải không ạ?
Ông Hải lắc đầu đáp:
-
Ông hiểu sai rồi. Muốn tâm đừng suy nghĩ thì ông phải có nhiều thứ lắm. Đa số người tập tĩnh tâm thiền định đều hiểu lầm chỗ này.
-
Ông Hải nói làm tôi ngạc nhiên. Tôi đã đi qua nhiều pháp hội thiền trên khắp thế giới, kể cả các trung tâm thiền của Phật giáo, của Ấn giáo, của Tiên đạo Trung Hoa, của Hồi giáo Soufi, của các nhà dòng Kitô. Ai cũng đều nói rằng phải buông bỏ hết thì tâm mới thanh tịnh.
Ông Hải mỉm cười:
- Nếu họ nói đúng, và nếu ông đã thực hành đúng như họ nói thì ông đã không đến đây vì tâm ông đã thanh tịnh. Nhưng tâm ông chưa thanh tịnh, khi ngồi thiền ông vẫn phải vất vả chiến đấu với vọng tưởng, nên ông vẫn hoang mang về chính mình.
Khách gật đầu lia lịa:
- Ông Hải hay lắm, mới gặp đã hiểu được tâm tôi. Tôi có lòng tin với ông Hải, xin hãy giải thích cho tôi hiểu, tại sao muốn cho tâm thanh tịnh thì phải cần có nhiều thứ, mà nhiều thứ gì...
Ông Hải nói:
- Này ông bạn, muốn tâm thanh tịnh thì người này phải có sức tỉnh giác rất lớn. Tâm mê mờ thì chỉ là loạn động. Tâm tỉnh giác ít thì thanh tịnh ít. Tâm tỉnh giác nhiều thì thanh tịnh nhiều. Tâm thực sự thanh tịnh thì sức tỉnh giác là chói chang rực rỡ.
Này ông bạn, muốn cho có được tâm tỉnh giác thì ta phải có 03 điều kiện bắt buộc
Một là nội lực sung mãn. Nội lực khác với lực cơ bắp bên ngoài. Muốn có nội lực sung mãn thì phải tập khí công đúng cách.
Hai là đạo đức trong sạch thánh thiện. Người có đạo đức trong nội tâm thì tâm rất tỉnh giác. Người tà vạy ác độc thì tâm mê mờ loạn động.
Ba là làm được nhiều việc phúc thiện giúp đời. Chính cái hạnh phúc mà ta tạo ra cho người khác sẽ khiến cho tâm ta có sự tỉnh giác thường xuyên.
Phải có đủ 03 điều kiện đó thì sự tỉnh giác mới xuất hiện khi ta ngồi tập phép tĩnh tâm. Mà 03 điều đó phải dồi dào vô hạn thì sức tỉnh giác của ta mới mạnh mẽ đủ để cho tâm ta thanh tịnh sâu lắng. Vì vậy, ai cho rằng muốn tâm thanh tịnh thì buông bỏ hết là hết sức sai lầm.
Người khách nước ngoài ngồi trầm ngâm một chốc bỗng òa khóc nức nở, rồi nói qua nước mắt:
- Nếu hôm nay tôi không gặp ông Hải thì tôi đã mang cái quan điểm sai lầm của mình mà đi lang thang trong sinh tử. Đúng vậy, nhiều người có quan niệm giống như tôi khi tu tập tĩnh tâm thiền định, buông bỏ hết, vô trách nhiệm với cuộc đời, và rồi tất cả đều bất an, kém may mắn, vất vưởng khổ sở, tâm càng lúc càng mê mờ loạn động.
Tôi sẽ lưu lại đất nước này 2 tháng cho hết hạn visa để ban ngày đi dọn rác, ban đêm dạy tiếng Anh miễn phí cho các bạn sinh viên nghèo. Tôi làm vậy để xem như tôi đền ơn ông Hải, đền ơn đất nước này đã cứu tâm hồn của tôi. Những lúc rảnh rỗi tôi xin phép được đến đây tập thiền với các bạn.
Ông Hải nói:
- Này ông bạn, chúng tôi rất cám ơn ông bạn đã đến thăm đất nước của chúng tôi. Lúc nào thiền đường này cũng mở cửa welcome ông. Ở đây cũng còn vài phòng trống, ông bạn có thể stay here as long as you like. Food and drink are always ready to serve you. Please look on this place as your home too.
🏡
Ta cứ tưởng làm thánh với nội tâm thanh tịnh nghĩa là thì phải sống vô trách nhiệm với cuộc đời. Không, chỉ những ai sống rất có trách nhiệm với cuộc đời mới có cánh cửa để làm thánh. Ta cứ tưởng tâm thanh tịnh được làm từ hư vô. Không, tâm thanh tịnh được làm từ những điều cao thượng.
Tác giả:
Janna
Bài viết liên quan:
Các Tầng Sâu Của Tâm Thức – Thiền Định Và Đạo Đức
Đến Với Cuộc Đời Này: Vì Sao Chúng Ta Có Mặt?
Trí Tuệ Tĩnh Tâm: Thiền, Đạo Đức Và Trí Tuệ
5 Lớp Vọng Động Của Tâm | Thiền Định
Hướng Dẫn Ngồi Thiền: Phương Pháp Và Cách Thực Hành
Ba Loại Ý Thức Trong Thiền Định
Hỏi Đáp Thiền – Câu Hỏi 06: Ngừng Suy Nghĩ Có Khó Và Có Hại Không?