Hỏi Đáp Thiền – Câu Hỏi 06: Ngừng Suy Nghĩ Có Khó Và Có Hại Không?

ThiềnĐăng bởi
Janna · 1 thg 9, 2026

Hỏi đáp thiền – Câu hỏi 06 về ngừng suy nghĩ và làm tâm tĩnh lặng

CÂU HỎI 06: HẦU NHƯ RẤT ÍT NGƯỜI DỪNG ĐƯỢC SUY NGHĨ VÌ NÃO BỘ ĐƯỢC LẬP TRÌNH LÀ PHẢI SUY NGHĨ LIÊN TỤC, BÂY GIỜ TÌM CÁCH DỪNG SỰ SUY NGHĨ CỦA NÃO BỘ LÀ ĐIỀU CỰC KỲ KHÓ KHĂN, CÓ THỂ DẪN ĐẾN SỰ NGUY HIỂM TỔN THƯƠNG CHO NÃO BỘ CHĂNG?

ĐÁP: Đúng là rất ít người dừng được suy nghĩ nhập được thiền định, họ là những người may mắn đặc biệt sao đó. Nếu nói theo Luật nhân quả thì họ có duyên phước lớn từ kiếp quá khứ nên bây giờ bất ngờ nhập định mà chính họ cũng không rõ tại sao. Còn lại hầu hết chúng ta đều vất vả dụng công mà cũng không thể dừng sự suy nghĩ được, vì bản chất tự nhiên của não bộ là phải luôn luôn suy nghĩ. Tuy nhiên, chính vì đã từng có nhiều vị giác ngộ, nhiều vị thiền sư đã từng nhập định được nên ta hiểu rằng, mặc dù bản chất của não bộ là luôn luôn suy nghĩ, nhưng vẫn có thể dừng sự suy nghĩ đó lại để Tâm thức chuyển sang một trạng thái khác, có cái Biết không cần suy luận nữa, có cái Biết trực tiếp.

Não bộ con người cũng rất mong manh, nếu dằn ép để mong cho nó dừng suy nghĩ thì có thể phá hỏng não bộ thành điên loạn ; nếu thả mặc cho não bộ suy nghĩ lung tung đủ thứ chuyện phải trái vui buồn thương ghét thì chẳng bao lâu não bộ cũng xuống cấp và trở nên bệnh yếu, đó là lý do càng ngày càng có nhiều bệnh nhân bị rối loạn tâm thần kinh theo thống kê của các cơ quan y tế thế giới (dẫn chứng) - với những con số đáng báo động. Có tới hơn 100 triệu người bị rối loạn sức khỏe tâm thần ở khu vực Tây Thái Bình Dương1; Hơn 26 triệu dân Trung Quốc đang bị trầm cảm, tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia... trong đó rất nhiều người rơi vào bế tắc và tự tử2. Báo cáo của tổ chức Y tế thế giới (WHO),năm 2024 có đến 3,4 tỷ người, tương đương 42% dân số mắc bệnh về thần kinh trên toàn thế giới .3 Đây quả là những con số đáng báo động.

Tuy nhiên, chính vì thực sự có thể dừng sự suy nghĩ của não bộ được nên ta tin chắc rằng phải có một phương pháp chuẩn xác đâu đó, một con đường đúng đắn đâu đó, một kỹ thuật hoàn hảo đâu đó có thể giúp con người từng bước chinh phục não bộ, chiến thắng nội tâm, và nhập được thiền định.

Từ xưa đến giờ ta được học thiền theo Phật với các kinh điển Nikaya nói tóm tắt vì thời xưa chưa có ghi chép, chỉ lưu truyền bằng trí nhớ qua miệng nên Phật không thể nói dài dòng được. Ta học thiền qua các vị thiền sư của Nam tông và Bắc tông Phật giáo với kinh nghiệm riêng của các vị. Cho đến giờ này ta vẫn chưa có một phương pháp Thiền được hệ thống thành môn khoa học hoàn chỉnh vì loài người chưa vào cuộc chính thức, vẫn còn thả cho Thiền như môn tập luyện của riêng tôn giáo hoặc cá nhân. Không phải thế, Thiền phải trở thành một kỹ năng sống quan trọng của cả nhân loại, cả thế giới phải vào cuộc để xếp Thiền trở thành một môn học cần thiết cho tất cả mọi người.

Tác giả:
Janna