Chúng ta có thể nói rằng:

“Tuy cây rừng có rất nhiều nhưng gốc bồ đề chỉ có một”. Chúng ta phải cố gắng tìm ra được cái gọi là Chân lý chỉ là một mặc dù chân lý đó đã bung nhánh tỏa ra khắp nơi rất đa dạng. Trên con đường đi tìm chân lý đó, chúng ta phải chịu khó từ bỏ tính tự ái, những thành kiến cá nhân để tìm ra một chân lý căn bản, đơn sơ mà bất cứ tôn giáo nào hay bất cứ ai cũng phải chấp nhận. Và điều quan trọng hơn hết là tất cả chúng ta đều tìm thấy được một chân lý chung để con người trên thế giới này luôn gắn bó với nhau, luôn thương yêu nhau và trần gian này sẽ là một thiên đường thật sự.

Janna QuotesTác giả: Janna Quotes23 thg 10, 2026

Hình ảnh cây có bộ rễ sâu tượng trưng cho Chân Lý Duy Nhất, luật nhân quả, trí tuệ, lòng từ bi và con đường tu tập hướng đến giác ngộ.

TẠI SAO CHÚNG TA CÓ DUYÊN TÌM ĐƯỢC CHÂN LÝ VÀ TẠI SAO CHÚNG TA KHÔNG CÓ DUYÊN TÌM ĐƯỢC CHÂN LÝ?

Thứ nhất, chúng ta biết sống chân thật, không nói dối.

Thứ hai, khi chúng ta dạy ai điều gì thì đều dạy hết mình, và có nói gì thì cũng nói rất rõ ràng.

Thứ ba, chúng ta không bao giờ chấp nhận điều sai dù phải chịu thiệt thòi. Ví dụ, ở một kiếp xưa nào đó, có người đem 50 phần quà đến làng ta để trao tặng cho người nghèo. Người nào đó vì thương ta nên cũng kéo ta vào hàng người đang chờ nhận quà. Nhưng tự thấy mình không đến nỗi nghèo, nếu ta nhận món quà này thì một người nghèo khác sẽ không được nhận món quà đó. Như thế sẽ không công bằng.

Và ta đã nói ra sự thật là mình không quá nghèo, vẫn có thể tự lo được cuộc sống vì còn có người khổ hơn ta. Như vậy, chúng ta đã không chấp nhận điều sai dù phải chịu thiệt thòi. Đó là những cái nhân của sự chân thật, chỉ yêu thương sự thật và không thể chấp nhận điều sai. Chính cái nhân đó sẽ giúp chúng ta đời sau luôn được gặp lẽ phải. Hễ gặp bất cứ người thầy nào thì chắc chắn đó là một người thầy tốt, một vị chân sư thiện tri thức sẽ dạy cho mình những đạo lý chuẩn xác. Đó chính là nhân quả.

Còn người nào đôi khi vì quyền lợi của mình nên đã có nói dối một chút. Chuyện tưởng chừng như đơn giản nào ngờ qua kiếp sau chắc chắn sẽ gặp tà sư, sẽ được truyền dạy những giáo lý sai lệch có thể hủy hoại cả một đời tu. Nên vì vậy, chúng ta yêu sự thật, sống vì sự thật thì phải bảo vệ sự thật. Và dù có những sự thật khiến chúng ta rất đau lòng nhưng mình vẫn phải biết chấp nhận và biết tha thứ.

Chúng ta ắt hẳn đã nghe qua câu nói rất nổi tiếng của Chúa Jesus là: “Sự thật giải phóng chúng ta”. Sự thật sẽ giúp chúng ta thoát khỏi đau khổ, làm cho chúng ta được yên vui. Vì sao? Vì những gì chúng ta biết đúng thì mình sẽ xử lý đúng và sẽ không phải gánh về mình những hậu quả xấu sau này. Ví dụ khi chúng ta phải lựa chọn thức ăn. Các món ăn được bày biện rất nhiều như món cà, món dưa, món phở, món bún v.v... Chúng ta biết rõ món ăn này tuy không ngon nhưng có lợi cho sức khỏe, còn món ăn kia thì ngược lại. Việc lựa chọn món ăn thích hợp với cơ thể để phòng tránh bệnh, đó cũng là một giải pháp.

Hoặc trong những người chúng ta quen biết có người tốt lẫn người xấu. Khi chúng ta biết chính xác được mỗi người thế nào thì ta có thể linh hoạt hơn trong việc chia sẻ công việc hay hợp tác làm ăn. Nếu là người tốt, ta sẽ tín nhiệm. Nếu là người xấu, ta có thể uốn nắn từ từ. Khi chúng ta cư xử đúng với điều mình biết một cách chính xác thì cuộc đời ta sẽ đỡ gặp rắc rối. Nên sự thật đem lại cái an vui cho chính ta là vậy.

Sự thật sẽ làm cho tâm ta an ổn nên sự thật luôn mang lại cho ta những điều tốt lành.
Một chân lý sâu xa hơn nữa mà nếu chúng ta thấm nhuần được thì chắc chắn một ngày nào đó ta sẽ được giải thoát khỏi đau khổ luân hồi. Đó chính là chân lý “Tứ Diệu Đế”. Chúng ta thường nghe mọi người nói rằng: “Đường nào cũng về La Mã”. Vì thế ta thường có suy nghĩ tu gì thì tu, cuối cùng cũng đi về giải thoát. Điều này không đúng. Vì câu nói “đường nào cũng về La Mã” bắt đầu từ nguyên nhân này: Ngày xưa, vua Ceasar đại đế ở La Mã đem quân đi đánh khắp nơi, ông chiếm được nhiều vùng trên thế giới và ở vùng nào ông cũng làm con đường chạy từ vùng đó về kinh đô La Mã. Mục đích của ông là từ La Mã đi thẳng đến các nơi chiếm đóng để dễ bề kiểm soát. Câu nói trên được người đời truyền nói khắp nơi là như vậy.

Nhưng nếu chúng ta hiểu con đường tu hành đi đến giải thoát giác ngộ cũng đơn giản như câu nói “Đường nào cũng về La Mã” lại là hoàn toàn cạn cợt. Nếu ai tu sao rồi cũng tốt, ai làm gì thì cuối cùng cũng đi tới cái đích giống nhau thì cái đích đó không phải là sự giác ngộ mà chỉ là ba ác đạo.

Và cũng vậy, trong kho đạo lý sống ở đời thì thật sự “Chân lý chỉ là một”. Dù chân lý có nhiều nhánh nhưng cái gốc cũng chỉ là một và bổn phận của chúng ta là đi tìm cho ra cái gốc đó. Nếu chúng ta tìm ra đúng cái gốc đó, ta có thể leo lên cây, lên cành, lên nhánh để hái được đúng quả bồ đề. Còn nếu chúng ta chỉ tìm thấy được gốc cây rừng, dù cây to lớn nhưng khi leo lên ta chỉ hái được quả mắt mèo, quả xoài, quả ổi...

Cho nên, chúng ta có thể nói rằng: “Tuy cây rừng có rất nhiều nhưng gốc bồ đề chỉ có một”. Chúng ta phải cố gắng tìm ra được cái gọi là Chân lý chỉ là một mặc dù chân lý đó đã bung nhánh tỏa ra khắp nơi rất đa dạng. Trên con đường đi tìm chân lý đó, chúng ta phải chịu khó từ bỏ tính tự ái, những thành kiến cá nhân để tìm ra một chân lý căn bản, đơn sơ mà bất cứ tôn giáo nào hay bất cứ ai cũng phải chấp nhận. Và điều quan trọng hơn hết là tất cả chúng ta đều tìm thấy được một chân lý chung để con người trên thế giới này luôn gắn bó với nhau, luôn thương yêu nhau và trần gian này sẽ là một thiên đường thật sự.

Tác giả:
Janna