Hạng người tin nhân quả mà chúng ta cho là người tốt,
và tại sao họ tin? Chúng ta sẽ hỏi một người: “Nhân quả là điều khoa học chưa chứng minh được, vì sao anh lại tin nhân quả?” – “Tôi đã giúp đỡ tiền bạc cho một người bị bệnh đang cần thuốc, giúp người ấy khỏi bệnh. Người mà tôi cứu là chủ một gia đình, nên khi khỏe mạnh ông ấy có khả năng nuôi được cả nhà. Giúp ông hết bệnh là xem như cứu cả gia đình chứ không chỉ một người. Nhờ nhân quả ấy mà ba mươi năm sau quả phúc trở lại, tôi làm ăn được thành công, trở thành người giàu sang”.

PHẦN III - CÁC MỨC ĐỘ TIN HIỂU NHÂN QUẢ
Trên thế gian này, chúng ta có thể tạm chia thành 4 hạng người theo mức độ tin hiểu nhân quả:
Đức Phật là người biết rõ nhân quả nhất, biết rõ một cách hoàn toàn, trọn vẹn tới từng chi tiết nhỏ. Luật Nhân Quả không hề dễ hiểu, không hề đơn giản giống như ở hiền gặp lành, gieo dưa được dưa, trồng đậu được đậu. Thực ra, luật Nhân Quả vô cùng phức tạp, không ai hiểu hết, chỉ có Đức Phật mới hiểu hết đường đi của nhân quả mà thôi. Cho nên, người thứ nhất, ưu việt nhất, hiểu nhân quả nhất và dường như chỉ có một, đó là Đức Phật.
Thứ hai là các vị Thánh. Đó là những người hiểu được phần lớn về luật Nhân Quả nhưng dĩ nhiên là không hiểu hết. Để đánh giá thế nào là một vị Thánh ở trần gian này, chúng ta hãy xem trí tuệ của người đó biết nhiều về luật Nhân Quả hay chưa. Không phải người có phép mầu là Thánh, cũng không phải người thuyết Pháp “như mây như mưa” là Thánh, mà phải là người biết nhiều về nhân quả một cách rõ ràng, sâu sắc thì người đó mới là Thánh.
Hạng người thứ ba là người tốt, tin nhân quả.
Hạng người thứ tư là người xấu, không tin nhân quả.
Tạm thời chúng ta phân theo bốn hạng người như vậy, không căn cứ theo giai cấp, theo tiền bạc, theo dòng giống, huyết thống hay chủng tộc mà chỉ phân biệt con người theo trình độ hiểu biết về nhân quả.
Ở đây, chúng ta chỉ đề cập đến hai hạng người cuối là người tin nhân quả và người không tin nhân quả.
Hạng người tin nhân quả mà chúng ta cho là người tốt, và tại sao họ tin? Chúng ta sẽ hỏi một người: “Nhân quả là điều khoa học chưa chứng minh được, vì sao anh lại tin nhân quả?” – “Tôi đã giúp đỡ tiền bạc cho một người bị bệnh đang cần thuốc, giúp người ấy khỏi bệnh. Người mà tôi cứu là chủ một gia đình, nên khi khỏe mạnh ông ấy có khả năng nuôi được cả nhà. Giúp ông hết bệnh là xem như cứu cả gia đình chứ không chỉ một người. Nhờ nhân quả ấy mà ba mươi năm sau quả phúc trở lại, tôi làm ăn được thành công, trở thành người giàu sang”.
Chúng ta tiếp tục thắc mắc: “Làm thế nào mà anh tin được sự giàu sang ngày nay là chính do 30 năm trước giúp người kia khỏi bệnh? Khoa học không chứng minh, không con mắt nào thấy được, chỉ có các vị Thánh mới thấy. Mà các vị Thánh có nói lại điều đã thấy thì mình cũng chỉ tin các vị thôi chứ không chứng minh được”.
Nếu là người tốt, người tin nhân quả thì họ sẽ trả lời:
“Thứ nhất, có những điều mà chúng tôi chỉ nghe người khác nói lại nhưng phải tin. Ví dụ, có không cần phải chứng minh. Cái gì thì có thể từ từ khoa học sẽ tìm ra dần, nhưng riêng Luật Nhân Quả Nghiệp Báo, tức là một người làm việc ác, gây khổ chúng sinh sau này sẽ phải trả quả báo tương xứng, thì cái quy luật đó còn rất lâu khoa học mới tìm tới.
Luật Nhân Quả là một định đề không cần chứng minh. Một định đề không cần chứng minh là sao? Trong toán học có một phạm trù gọi là định đề, mà đã là định đề thì chỉ có chấp nhận không chứng minh, biết nó đúng nhưng không chứng minh được, chỉ chấp nhận như ta tin mà thôi. Ở đây, ta đến với đạo Phật cũng vậy, cho tới ngày mà chứng minh được Luật Nhân Quả còn rất xa. Vì thế, ngày hôm nay đối với những người đệ tử Phật chúng ta thì Luật Nhân Quả vẫn là một định đề, một chân lý không thể chứng minh được, chỉ có chấp nhận mà thôi. Cái may cho ta là ta chấp nhận được định đề này, vì đó là chân lý của vũ trụ; cũng như cái may của các nhà khoa học là chấp nhận được định đề Euclid (toán học) và từ đó dựng lên cả một hệ thống khoa học mênh mông. Nếu ngay từ đầu người ta không chấp nhận định đề Euclid thì ta không có hệ thống khoa học ngày hôm nay, cái gì cũng mờ mờ, nhưng để có thể chứng minh được họ phải bắt đầu từ một định đề không chứng minh được.
Khoa học là những điều logic, hợp lý, chứng minh được trên lý thuyết và kinh nghiệm; tức là trong lý thuyết nói như vậy thì trong thực tế phải chứng minh cho ra. Ví dụ nói rằng: Hai góc đối của hai đường thẳng cắt nhau thì phải bằng nhau (hai góc đối đỉnh), thì lý thuyết vậy rồi nhưng phải kẻ ra, đo đúng như vậy; tức là lý thuyết đúng rồi nhưng thực nghiệm đúng, vì đó là những điều được chứng minh. Nhưng tất cả những điều được chứng minh của khoa học thì phải bắt đầu từ một định đề không chứng minh được, đó là định đề Euclid.
Đạo Phật cũng như vậy, đạo Phật là tất cả mọi điều hết sức là đạo đức, nhân bản, hợp lý, logic, tất cả đều chặt chẽ chứng minh được hết và tất cả những điều đó cũng bắt đầu từ một định đề không chứng minh được, đó là Luật Nhân Quả.
Luật Nhân Quả là sao? Là gieo nhân gì gặt quả đó trong cái thiện ác, chứ không phải là cái nhân quả bình thường. Do trong vũ trụ, trong thế giới này có nhiều loại nhân quả, trong đó có một loại nhân dễ thấy nhất là loại nhân quả nông nghiệp. Ví dụ, gieo hạt xoài thì ra cây xoài, ra trái xoài – đó là nhân quả trong nông nghiệp. Rồi nhân quả trong vật lý, ví dụ khi ta đun nước tới 100 độ C thì nước sôi, khi ta hạ nhiệt độ xuống 0 độ C thì nước sẽ đóng đá; rồi khi virus xâm nhập ta thì ta sẽ ốm, v.v... Đó là những cái nhân quả trong thế giới vật lý, trong nông nghiệp, trong y học, nhân quả trong luật pháp. Nhưng riêng nhân quả mà đạo Phật nói là nhân quả sự báo ứng của thiện và ác. Trong đây nó liên quan tới nỗi khổ niềm vui, tới hạnh phúc và cay đắng của con người. Nghĩa là chúng sinh trong pháp giới vũ trụ này đều bị chi phối.
Tác giả:
Janna
Bài viết liên quan:
Luật Nhân Quả: Sự Công Bằng Tuyệt Đối Và Kỳ Diệu
Tái Sinh và Luật Nhân Quả: Hiểu Về Những Kiếp Sống Trước
Luật Nhân Quả Là Gì? | Luật Nhân Quả Trong Phật Giáo
Phúc và Tội – Thấu Hiểu Nghiệp, Đạo Đức và Hành Động Khôn Ngoan
Luật Nhân Quả: Những Gì Ta Gây Ra Cho Người Khác Sẽ Trở Lại Với Ta
Hướng Dẫn Ngồi Thiền: Phương Pháp Và Cách Thực Hành
Kỹ Thuật Thiền Cơ Bản: 5 Bước Quan Trọng Để Thực Hành Thiền
Thiền Định, Trực Giác Kinh Doanh Và Trí Tuệ Không Tham Lam
Hỏi Đáp Thiền Định 91–95: Tứ Thiền, Thần Thông Và Cách Vượt Qua Ngã Mạn
